Titill hér

Aðsent efni

Allt aðsent efni er á ábyrgð höfunda þess.

Mikilvægt að sameina Hafralækjarskóla og Litlulaugaskóla á einum stað.

Nýlega var haldinn fundur hjá Foreldrafélagi Hafralækjarskóla þar sem sameining við Litlulaugaskóla var rædd. Á fundinn voru mætt þau Arnór Benónýsson og Ólína Arnkelsdóttir frá sveitarstjórn og svöruðu þau fyrirspurnum og ræddu þær áætlanir sem uppi eru varðandi þessa sameiningu sem stendur til að hrinda í framkvæmd.
  Það sem vekur athygli er að ekki eigi að sameina skólana á einum stað og meiningin sé að starfa áfram í báðum skólunum, við svo að segja óbreytt ástand, nema hafa einn skólastjóra í stað tveggja áður.
   Mín skoðun er sú að það veiki báða skólana að hafa einn skólastjóra sem eigi að ferðast á milli þeirra og dreifi of mikið þeim verkefnum sem skólastjóri þarf að sinna. Þá er nálægð stjórnanda í skólum sem og á öllum vinnustöðum mikilvæg og ljóst samkvæmt þessu að skólastjórinn verður á ferð og flugi milli staða.   
  Af fundinum má skilja að nýr skólastjóri þurfi að stjórna báðum grunnskólunum, báðum tónlistarskólunum og auk þess tveimur leikskólum.
Þessu má líkja við það þegar bóndi býr á mörgum jörðum og þá er hætt við að einhversstaðar missi menn yfirsýn auk þess sem starfsfólk og nemendur fjarlægjast yfirmanninn þ.e. skólastjórann í þessu tilviki.  
  Það er öruggt mál að engir peningar sparast við þessar breytingar því deildarstjórar verða að vera allsstaðar auk þess sem nýr skólastjóri þarf að ferðast mikið á milli og akstur kostar mikið eins og kunnugt er.

           Grunnskóli Þingeyjarsveitar þarf að vera sterk stofnun

   Það er vissulega ánægjuefni að stefnt skuli vera að breytingum af hálfu sveitarfélagsins, en það voru veruleg vonbrigði að heyra það að hik væri á málunum sem ættu að þokast áfram og þróast eftir því sem tíminn leiddi í ljós.  
   Í dag tel ég mjög skynsamlegt að sameina grunnskólana þ.e. Hafralækjarskóla og Litlulaugaskóla á einum stað og gera úr þeim einn sterkan skóla sem yrði öflugur kjarni í Aðaldal og Reykjadal eða Aðalreykjadal eins og þetta hét til forna, með börnum og starfsfólki úr þessum sveitum sem og börnum úr Reykjahverfi og norðan úr Kinn.  Ég kalla hann gjarnan Grunnskóla Þingeyjarsveitar.
  Sterkir grunnskólar eru sveitunum afskaplega mikilvægir og hver skóli er í raun kjarni sem mjög margt snýst um.
    Á fundinum á Hafralæk kom fram að litlir skólar séu góðir og styrkleiki þeirra felist í smæðinni. Það er auðvitað rétt. Hins vegar ber þess að gæta að verði einn skóli á einum stað úr Hafralækjarskóla og Litlulaugaskóla  þá er verið að stofna helmingi minni skóla heldur en Hafralækjarskóli var fyrir rúmlega 30 árum.
   Á undanförnum árum hefur mér fundist ákveðin ládeyða í skólamálum í héraðinu og virst eins og fólk væri að bíða eftir einhverju sem kæmi. Ég tel að nú sé ekki eftir neinu að bíða. Það er nauðsynlegt að setja ákveðinn kraft í skólamálin og kemur þar ýmislegt til. Í því sambandi má geta þess að enginn sérkennari er starfandi við skólana í Þingeyjarsveit og tel ég það ekki ásættanlegt. Það er nauðsynlegt nemendanna vegna og skólanna í heild auk þess sem það hjálpar foreldrum og forráðamönnum sem eiga börn með sérþarfir tengdar námsörðugleikum. Mjög gott væri að ráða sérkennara við sameinaðan skóla sem gæti svo tekið að sér verkefni hjá Stórutjarnaskóla ef á þarf að halda. Ekki það að ég geri lítið úr þeirri hjálp sem skólarnir eru að veita í dag, en hún mætti vera faglegri og árangursríkari.
   Þá mætti nefna félagslega þáttinn sem ég tel að skipti nokkru í því að stofna skóla á einum stað. Í því sambandi nefni ég að fjöldi í bekkjum í skólunum er lítill orðinn í dag og eini möguleikinn til þess að hafa alvöru bekki er að hafa skóla sem eru í 70-80 nemendur sem yrðu í þessum nýja skóla. Þetta á við um kennslu í mörgum greinum sem og félagslíf á skólatíma og utan hans sem og íþróttakennslu þ.m.t. að skipa í heil lið í ákveðnum greinum.  
  Þá finnst mér að það þurfi að huga vel að nærumhverfi skólans við val á námsefni og nefni landafræði Suður-Þingeyjarsýslu í því sambandi. Þá þarf að endurskoða námsmatsdaga með tilliti til þess umhverfis sem skólinn starfar í og mætti auka vettvangskennslu á vissum aldursstigum.
 
            Nemendur þurfa að vera í forgangi

 Sé það óhagganleg ákvörðun sveitarstjórnar Þingeyjarsveitar að stofna skóla án þess að hafa nemendur þessara sveita saman í skóla er ljóst að nemendurnir eru ekki í forgangi. Með því tel ég að verið sé að vinna mjög hikað og í ákveðinni afneitun á því hve mikið hefur fækkað í sveitunum.
  Því miður er það staðreynd, sem er reyndar efni í aðra grein sem ekki verður skrifuð hér. Það er hins vegar ljóst að út frá því að svona sé komið þá getur orðið að taka nýjar ákvarðanir en ég trúi því að skynsamt fólk sjái að einn skóli á skólasvæði Hafralækjar-og Litlulaugaskóla er nauðsyn sem ekki má lengur hika við að stofna.
  Það er auðvitað hætta á því að deilur geti sprottið upp um það hvar skólinn eigi að vera en það þarf að ákveða út frá þeim aðstæðum sem nú eru og út frá fjármálahliðinni er víst að ekki eru til peningar til þess að fara út í að byggja ný hús. Því er það augljóst að Hafralækjarskóli hentar mjög vel sem skólahús fyrir 70-80 barna skóla en því miður yrði nokkuð þröngt í Litlulaugaskóla.   Akstur úr Reykjadal er ekki mjög langur og ekki yfir fjallveg að fara, en þess má geta að í dag eru sum börn í Hafralækjarskóla um 40 mínútur að fara heim og trúa má því að börn úr Reykjadal yrðu innan við hálftíma á leiðinni og því styttra í bílnum.
  Fari svo að peningalegar aðstæður breytist og þéttbýli á Laugum stækki mjög mikið er sjálfsagt mál að endurskoða staðsetningu skólans, en þær aðstæður sem eru í dag finnst mér nokkuð augljósar.
  Með skrifum þessum vil ég skora á yfirmenn skólamála í Þingeyjarsveit að endurskoða afstöðu sína og stefna óhikað að stofnun eins skóla á einum stað á skólasvæði Hafralækjarskóla og Litlulaugaskóla.

                                                                        Atli Vigfússon

                   Höfundur er kennari og starfaði um árabil við Hafralækjarskóla   
 




Gerræðisleg geðþóttaákvörðun. Tryggvi Harðarson.

Það kemur mér verulega á óvart að ég virðist vera eini maðurinn sem hef talað máli Huangs Nubo við Ögmund Jónasson innanríkisráðherra um áform Huangs um stórfelda uppbyggingu ferðaþjónustu á Norðausturlandi. Ég átti ágætan um klukkutíma langan fund fyrir um mánuði síðan með innanríkisráðherra, ráðuneytisstjóra hans og skrifstofustjóra. Á fundinum lagði ég fram minnisblað um málið en gerði forsvarsmönnum ráðuneytisins grein fyrir því að ég væri eingöngu að ræða við þau sem gamall skólafélagi og vinur Huangs. Aðrir færu með umboð hans hér á landi og formleg samskipti. Þá bauðst ég til að koma á fundi milli ráðuneytisins og Huangs til að fara efnislega ofan í áform hans og fyrirætlanir hér á landi.

Ég hitti Huang fyrir um það bil tveimur mánuðum síðan í Beijing þegar ég fylgdi dóttur minni til náms í Kína. Ég bauðst til að tala máli hans við stjórnvöld og aðra aðila sem málið varðar hvað ég hef og gert. Hef rætt málið við nokkra ráðherra og þingmenn. Auk þess bauðst ég til að hafa milligöngu um að koma á fundi með Huang og forsvarsmönnum verkalýðshreyfingar og ferðamálasamtaka á Norðurlandi að þeirra frumkvæði. Af því hefur ekki orðið enda búið að kæfa málið í fæðingu.

Ekki boðlegt svar

Eftir að erindi Huangs hefur verið þrjá mánuði til ítarlegrar skoðunar af lögfræðingum innanríkisráðuneytisins, að sögn ráðherra, hafi þeir komist að þeirri niðurstöðu að fjárfestingaráform Huangs uppfylltu ekki lagaskilyrði um erlendar fjárfestingar hér á landi. Það hefur legið fyrir frá upphafi málsins enda sótt um undanþágu vegna umræddra laga. Ella hefði það verið óþarfi. Með svari innanríkisráðherra er því verið að hafa málsaðila að fíflum og reyndar þjóðina alla. Enginn var að biðja ráðuneytið að úrskurða um hvort umrædd fjárfestingaráform uppfylltu almenn lagaákvæði um erlendar fjárfestingar á Íslandi. Um það er enginn ágreiningur enda umrædd lög býsna skýr og ekki deilt um túlkun þeirra. Það getur hver meðalgreindur hálfviti sem les lögin séð. Ráðherrann er því að lítillækka lögfræðinga ráðuneytisins með að halda því fram að það hafi tekið þá þrjá mánuði að komast að þeirri niðurstöðu. Málið snýst um komast að málefnalegri niðurstöðu um undanþágubeiðnina.

Ekki boðleg stjórnsýsla

Það er áhyggjuefni hversu slæm stjórnsýsluleg meðferð ráðuneytisins er í þessu máli. Það virðast brotnar allar meginreglur góðrar stjórnsýslu. Ekkert hefur verið rætt við málsaðila eða leitað eftir þeirra sjónarmiðum. Á það jafnt við um kaupendur og seljendur. Ekkert samráð er haft við sveitarfélagið Norðurþing sem fer með skipulagsvaldið á Grímsstöðum eða leitað álits þeirra um hvort áform Huangs samrýmist stefnu sveitarfélagsins í atvinnu- og ferðamálum. Ekkert samráð var haft við samtök ferðaþjónustu á svæðinu. Ekkert samráð var haft við aðra ráðherra ríkistjórnarinnar sem fara með erlendrar fjárfestingar- utanríkis-, viðskipta- eða ferðamál eins og fram hefur komið í fréttum. Innanríkisráðherra hefur því hagað sér eins og óforbetranlegur einræðisherra í þessu máli frá upphafi til enda. Ef eitthvað hefur lent á hans borði í þessum máli er það frumkvæði annarra en ráðuneytisins. Ögmundur hunsar algjörlega vilja heimamanna í þessum máli.

Undirritaður hefur starfað að sveitarstjórnarmálum í hálfa þriðja áratug og hefur víðtæka reynslu af sveitarstjórnarmálum. Innanríkisráðuneytið er úrskurðaraðili í kærum sem lúta að stjórnsýslu sveitarfélaga. Hræddur er ég um að hvert það sveitarfélag sem hefði verið kært fyrir að standa jafn illa að stjórnsýslulegri afgreiðslu og innanríkisráðuneytið nú hefði fengið bágt fyrir. Ráðherra er því að grafa undan virðingu ráðuneytisins og góðrar stjórnsýslu í landinu. Hér virðist því vera um gerræðislega geðþóttaákvörðun að ræða.

Engin málefnaleg nálgun

Á fundi mínum með innanríkisráðherra og hans fólki lagði ég áherslu á að menn nálguðust málið á málefnalegum nótum eins og fram kom í minnispunktum sem ég lagði fram. Grundvallaratriðið varðandi undanþágubeiðnina væri að meta hvort og hvernig hún samræmdist stefnumótun stjórnavalda og hvort hún væri í þágu almannahagsmuna.

Eins og fram hefur komið hyggst hann reisa 5 stjörnu hótel á Grímsstöðum á Fjöllum og í kjölfarið 5 stjörnu hótel á stór-Hafnarfjarðarsvæðinu fyrir sunnan. Um það var hans ætlan að stofna íslenskt fyrirtæki sem síðan væri miðstöð fyrir frekari fjárfestingar á Norðurlöndum. Fyrir þá sem ekki vita hefur verið stundaður búskapur á Grímsstöðum í gegnum aldirnar og tún ræktuð og hirt. Reynt er að gera lítið úr áformum Huangs um hugsanlegan golfvöll á Grímstöðum og dæmi um fávisku hans um Ísland. Hann veit mæta vel að á Grímstöðum vex gras og til þess að búa til golfvöll þarf gras. Hann hugsaði sér að breyta túnunum á Grímsstöðum í golfvöll líkt og gert hefur verið um allt Ísland á umliðnum árum. Að öðru leyti ætlaði hann að vernda jörðina í upprunalegri mynd og bauð upp á þann möguleika að hluti hennar yrði lagður til Vatnajökulsþjóðgarðs.

Ekki virðist á nokkurn hátt hafa verið reynt af hálfu innanríkisráðuneytisins að nálgast málið á málefnalegum nótum. Verra er þegar menn kunna ekki almenna mannasiði en fara þess í stað með dylgjur og hálfkveðnar vísur. Allt stjórnavald hvort heldur er á sviði sveitarstjórna eða ríkisins verður að sýna háttvísi og gæta þess að láta persónuleg pólitísk sjónarmið eða persónuleg vinatengsl villa sér sýn.

Lúkasarheilkennið

Stundum virðist Lúkasarheilkennið hrjá þjóð mína og birtist einkum í tölvuheimum. Menn halda ekki vatni yfir einhverju sem ekki á sér neina stoð í raunveruleikanum líkt og meint dráp og hroðaleg meðferð á hundinum Lúkasi sem sennileg lenti bara á lóðarí eða var leiður á eigendum sínum.

Fyrst var farið að tala um að kaup Huangs tengdust Norðurpólssiglingum en Dettifoss var óskipgengur síðast þegar ég vissi. Þá er talað um að Kínverjar ætli sér að reisa þar herstöð. Það er bullað út og suður um að tilgangur Huangs sé allur annar en hann hefur opinberlega lýst yfir, þ.e að byggja um hótel og reka vistvæna ferðaþjónustu. Étur þar vitleysuna hver eftir annan og fólk skirrist ekki við að bera á hann alls konar sakir í nafni þess að vera gagnrýnið án þess að það sé nokkur flugufótur eða minnstu vísbendingar um vafasaman ásetning eða vafasama fortíð. Honum er líkt við okkar útrásarvíkingana án þess að nokkurn tímann nokkru sinni hafi verið bent á eitt einasta dæmi því til stuðnings.

Hríðskotaárásin er hafin án þess að nokkur hafi séð ástæðu til að spyrja um eitt eða neitt samkvæmt orðtakinu ,,skjóta fyrst og spyrja svo".

Sala lands milli einkaaðila

Fullyrt hefur verið trekk í trekk að þjóðin sé að afsala sér ekki bara landi heldur hugsanlegum auðlindaréttindum sem því fylgja. Það er alrangt. Almenningur í landinu á ekkert í því landi sem til sölu er og ekkert í þeim réttindum sem því fylgja. Ríkið á um 25% í jörðinni Grímsstöðum á Fjöllum og samsvarandi rétt varðandi vatnsréttindi, hugsanlegan námurétt og önnur þau réttindi sem jörðum fylgir. Ríkið er ekki að selja sinn hlut í jörðinni. Það breytir engu um lög og rétt gagnvart eignarhaldi og nýtingu jarðarinnar hvort eigandi um 75% jarðarinnar í einkaeign heitir Ævar eða Huang. Það breytir engum um rétt til að nýta jörðina eða nýta hana ekki. Það breytir engu skipulagsmál á svæðinu, umferðarétt almennings né um reiðleiðir. Umferðarréttur er tryggður í lögum. Það gilda íslensk lög um jarðnæðið og alla þá starfsemi sem þar kann að fara fram. Ef að gull finnst á svæðinu, eins og einhver nefndi, breytir engu gagnvart þjóðinni hvort 75% eigandi heitir Ævar eða Huang. Þjóðin á eingöngu tilkall til 25% af arðinum ef til kæmi. Huang hefur hins vegar boðist til að ræða við stjórnvöld og semja um hugsanlegt afsal á ákveðnum jarðarréttindum ef til kaupa kæmi. Með því gæti þjóðin, ríkið, eignast víðtækari rétt til hugsanlegra auðlinda á svæðinu en nú er. En ósk hans viðræður og samninga er virt að vettugi.

Þrátt fyrir lög þarf ríkisvaldið að sýna fram á ríka hagsmuni til að standa gegn viðskiptum tveggja einkaaðila. Um það snýst undanþágugrein laga um jarðarkaup. Ef ekki eru málefnaleg rök fyrir því að hafna slíkum viðskiptum gengur það augljósleg gegn stjórnarskránni en enn hefur ekki verið lagt til að afnema friðhelgi eignarréttarins. Stjórnvöld eins og aðrir geta ekki horft fram hjá stjórnarskránni eða leyft sér að hundsa hana ef þeim sýnist svo.

Rétt er að taka fram að ég þekki ekkert til seljanda jarðarinnar. Það liggur hins vegar fyrir að þeir treysta sér ekki lengur til að yrkja jörðina og láta hana þannig skila arði til samfélagsins. Huang er hins vegar tilbúinn til að nýta jörðina samfara verndun hennar og skila þannig arðsemi til samfélagsins, bæði ríkis og sveitarfélags, svo ekki sé minnst á að skapa atvinnu fyrir vinnufúsar hendur sem allt of margar fá ekkert að gera. Það er kaldhæðni örlaganna að það er gamall verkalýðsforingi sem stendur gegn atvinnusköpun og kemur þannig í veg fyrir að hundruð atvinnulausra einstaklinga fái vinnu.

Get ekki orða bundist

Umræðan um minn gamla kæra vin Huang Nubo hefur verið með þeim hætti að ég get ekki orða bundist. Fjöldi fólks hefur rægt hann og ætlað honum illar hvatir án þess að þekkja nokkuð til hans eða hafa fyrir því hin minnstu rök. Ég sé mig því knúinn til að andmæla íslenskum mannorðsmorðingjum. Huang er einstaklega ljúfur og traustur einstaklingur, kraftmikill og skemmtilegur. Um það getum við sem höfum kynnst honum náið staðfest. Ég ræddi við Huang góða stund um áform hans þegar ég hitti hann í haust. Hann var mjög spenntur fyrir verkefninu en sagðist jafnframt ekki nenna að standa í neinu orðaskaki við stjórnvöld á Íslandi ef hann væri ekki velkominn til landsins.

Nú tala menn með lítilsvirðingu um að hann sé hættur við og farinn í fýlu. Ætlast menn virkilega til að hann komi skríðandi á hnjánum til biðja um að fá að leggja í þá djörfu og áhættusömu fjárfestingu sem um ræðir. Hann hafði áform um að fjárfesta í Norðurevrópu á sviði ferðamála með Íslands sem miðstöð. Sjálfsagt fer hann eitthvað annað fyrst hann er ekki velkominn hingað.

Rétt er að geta þess að Huang litli, eins og ég kallaði hann í skóla, er í engri fýlu og eflaust tilbúinn að standa við áform sín ef stjórnvöld sýna til þess einhvern vilja.

Tryggvi Harðarson
Höfundur er sveitarstjóri í Þingeyjarsveit,
fyrrverandi bæjarstjóri á Seyðisfirði,
fyrrverandi bæjarfulltrúi í Hafnarfirði
og gamall skólafélagi Huangs Nubo í Pekingháskóla


Þankar um landnýtingu Grímsstaða       Ari Teitsson.

Haustmyrkrið hefur nú lagst yfir Grímstaði á Fjöllum. Fólk sem hafði þar skamma dvöl yfir hásumarið er horfið til vetrarsetu í  fjölmennara umhverfi og aðeins ljós í gluggum á einu húsi. Það ljós skiptir þó vegfarendur miklu máli enda eina ljósið við þjóðveginn á 110 km leið milli byggða Norður- og Austurlands. En fólkinu fækkar víðar. Margir Þingeyingar  hverfa  brott að hausti, flestir til náms. Þeir koma ekki allir aftur að vori, ekki af því að það viljan vanti, heldur miklu fremur af því að störf skortir. Störf sem byggjast á að nýta þau gæði sem landið býður, því löngu er orðið ljóst að öll þjónusta og stjórnsýsla þessa lands sem vista má á höfuðborgarsvæðinu skal vera þar.

Nýtingu landsins gæða eru þó takmörk sett. Í raun á enginn landið heldur fær hver kynslóð það að láni til afnota sem eru þó miklum takmörkunum háð. Þessar takmarkanir eiga að tryggja að landið nýtist þjóðinni í heild sem best án þess að skerða möguleika komandi kynslóða. Illu heilli voru þó eignarheimildir einstaklinga á landi styrktar um of við breytingar á jarðalögum 2004. Ofan af því verður undið, því í síbreytilegum sveltandi heimi verður landbúnaðarland hvers tíma nýtt til matvælaframleiðslu.

 Þingeyingar og raunar þjóðin öll hlýtur að fagna hverju frumkvæði til að nýta tækifæri landsins, skapa störf í dreifbýli og styrkja byggðajafnvægi. Hvort frumkvæðið kemur frá íslenskum, þýskum eða kínverskum útrásarvíkingi  ætti ekki að skipta máli. Þó er traust til þess íslenska í lágmarki og sá kínverski líklegastur til að færa þjóðinni nýja hugsun og nýja sýn. Mestu skiptir að lagaumhverfi tryggi að landið sé nýtt í þágu þjóðarhags í bráð og lengd. Því miður skiptir nýting í bráð mjög miklu máli því takist ekki að stöðva fólksflótta hvort heldur sem er frá Þingeyjarsýslum eða Íslandi getum við fámennis vegna tæplega vænst þess að halda yfirráðum yfir landinu í sveltandi þröngbýlum heimi.

Á næstu dögum verður tekin ákvörðun um nýtingu lands Grímstaða á Fjöllum næstu áratugi, valið stendu um að landið verið áfram lítt nýtt auðn eða þar verði byggð upp atvinnustarfsemi sem skapar fjölda starfa og tækifæri sem nýtast munu tveimur landsfjórðungum. Augljóst virðist hvor kosturinn verður valinn. Spurningin er því miklu fremur hvort íslensk löggjöf tryggi sameiginlega íslenska hagsmuni við nýtingu á íslensku landi. Því verður löggjafinn að svara.

                                                                              Höfundur er Þingeyingur



Bárðardalur er besta sveit... segir í ljóðinu og ég er algerlega sammála því að Bárðardalur er besta sveit!
Ég hef búið víða og komið víða við og hvergi hef ég kynnst annarri eins samkennd og samstöðu fólks og ég hef orðið vitni af hér í dalnum. Bárðdælingar eru besta fólk en staðreyndin er sú að þeim fer ört fækkandi. Í mínum augum lítur út fyrir að aðal ástæða þess sé sú að eldra fólk virðist ekki vera tilbúið til að hleypa nýju fólki að sem væri komið til að viðhalda búskap, byggja upp og framleiða fleiri frábæra Bárðdælinga.
Margt ungt fólk hefur reynt að komast að í gegnum árin en lítið hefur gengið og er meðalaldurinn í dalnum orðinn leiðinlega hár. Rétt um 30% bæja í Bárðardal eru í eyði og þá tel ég með þá bæi sem eru nýttir sem sumarhús en ekki föst búseta. Það er mjög erfitt fyrir nýtt fólk að koma að jörðum sem eru farnar í eyði. Þar þarf yfirleitt að byggja upp frá grunni, öll útihús og allt sem því fylgir fyrir utan þá staðreynd að oft eru þessar jarðir ekki til sölu þó að þær séu í eyði.
Þegar ekið er um dalinn blasa við gulnuð tún og tómir gluggar þar sem ættu að vera blómstrandi búskapur og fjölskyldur í fullri vinnu. Útlit er fyrir að á 5-10 bæjum hætti búskapur á næstu 10 árum eða þeir fari hreinlega í eyði en þegar núverandi ábúendur þeirra bæja falla frá er ólíklegt að erfingjarnir séu tilbúnir til að koma og taka við búinu og þar af leiðandi fari þeir í eyði eða verði sumarbústaðir en það er leiðinlega algengt að ættingjar vilji ekki sleppa hendinni af jörðinni eða vilji fá fáránlega hátt verð fyrir jörðina sem ungar fjölskyldur hafa ekki efni á. Auk þess er oft margt farið að drabbast niður vegna þess að ábúendur eru orðnir gamlir og veikburða og geta þess vegna ekki séð um allt viðhald sem nauðsynlegt er auk þess að vinna daglegu verkin.
Mín sýn á hinn íslenska bónda er í miklum dýrðarljóma, þeir geta gjörsamlega allt. Þeir eru ósérhlífnir og gríðarlega stoltir af sínu starfi. Þess vegna stingur það mig að þeir séu tilbúnir til að leyfa sínu ævistarfi að drabbast niður og verða að engu.
Ef núverandi ástand breytist ekki þá lítur út fyrir að eftir 3 ár þurfi að loka leikskólanum sem starfræktur er í Kiðagili núna því að það er ekki grundvöllur til að halda úti leikskólastarfi fyrir færri en fjögur börn og eftir 3 ár eru þau bara 2 eftir.
Ég vil taka það fram að mér finnst mjög gott að búa í Bárðardal og vil helst hvergi annars staðar búa, hérna á ég mínar rætur, fjölskyldu og frábæra vini. Þess vegna finnst mér þessi þróun vægast sagt hrikaleg og get ekki orða bundist lengur því að Bárðardalur er besta sveit.
Því miður er Bárðardalur ekkert einsdæmi hér á landi og virðist sama staðan vera í mörgum sveitum, það sem ég legg til er að fólk horfi gagnrýnum augum á umhverfi sitt, reyni að sjá fyrir sér hvernig það mun líta út eftir 10 ár og geri breytingar ef framtíðarsýnin reynist ekki nógu björt. Mig langar einnig að fólk að setji fram sínar hugleiðingar í þessum málum, til þess að hvetja og efla hinn frábæra íslenska bónda.

                  Lilja Björk Þuríðardóttir Lyngvöllum Bárðardal.



Opið bréf til embættismanns í opinberri stöðu
-mannorðsmorð af 1. gráðu í skjóli trúnaðar og laga-

Mig langar að byrja á því að þakka þér, kæri forstjóri og embættismaður fyrir þá miklu vinnu sem þú hefur lagt á þig undanfarna mánuði og ár, að fá manninn minn dæmdan sem barnaníðing til þess eins að slá ryki í augu fólks. Það teljast sjálfsagt eðlileg vinnubrögð að þínu mati að færa þjóðinni saklausan blóraböggul á gullfati til þess eins að blekkja fólk og fá það til að trúa að fyrri vinnubrögð stofnunar þinnar gagnvart vistunarheimilum barna séu ekki lengur við lýði. En það má alþjóð vita að það er svo fjarri sannleikanum þegar þú heldur því fram að nú séu nýir og breyttir tímar, þ.e. að nú sé aldeilis verið að taka á spillingu manna innan vistunarheimila landsins. Hér á eftir ætla ég að setja fram þó nokkrar staðreyndir um mál mannsins míns, aðkomu þína að málunum og varpa fram nokkrum spurningum um hegðun ýmissa manna og hegðun þína, sem gegnir einu æðsta og valdamesta embætti landsins.

Við skulum byrja á byrjuninni. Maðurinn minn réð sig í vinnu á meðferðarheimili á norðurlandi árin 2007-2009. Á þessu heimili voru vistaðir ungir einstaklingar sem höfðu allir mismunandi ástæður fyrir veru sinni þar. Við skulum þó byrja á því að tala um hvers konar einstaklingar voru vistaðir þarna. Þangað komu allra erfiðistu tilfellin af landinu. Þarna voru bæði drengir og stúlkur í bland. Þarna voru einstaklingar sem höfðu m.a. eytt mörgum árum ævi sinnar inni á BUGL, stúlkur sem höfðu margítrekað ásakað hina og þessa karlmenn um kynferðislega misnotkun, þarna voru drengir sem áttu það til að skipuleggja grófar líkamsárásir gagnvart starfsmönnum heimilisins. Þarna voru líka vistaðir einstaklingar sem að mati mínu og annara áttu ekkert erindi inn á meðferðarstofnun sökum mjög alvarlegra geðrænna veikinda af ýmsum toga, sem leiddu m.a. til þess að einn starfsmaður brenndist illa í andliti eftir árás ungrar stúlku sem var send þangað vegna sumarlokana á vistunarheimilinu sem hún var á. Og annar starfsmaður slapp naumlega eftir að ungur drengur þar í vistun reyndi að reka hann á hol með heygaffli. Þarna voru t.d. að koma mjög ungar stúlkur sem höfðu átt samræði við svo marga karlmenn að ekki var tölu á það komandi og stúlkunum sjálfum fannst það ekkert tiltökumál. Þarna voru ungir einstaklingar sem voru svo illa farnir og skemmdir af eiturlyfjaneyslu að siðferði eða samviska var ekki lengur til staðar hjá þeim.
Á þessu vistunarheimili eins og annars staðar voru jafnan aldrei fleiri en tveir starfsmenn á vakt, sem þýddi þá óumflýjanlegu staðreynd að starfsmaður lenti oft í þeirri stöðu að vera einn með einu eða fleiri börnum.

Árið 2008 gerist það að stúlka sem við skulum kalla "A" ásakar manninn minn um kynferðislega misnotkun og dregur stúlku sem við skulum kalla "B" inn í það mál með sér.
Þetta mál fór í eðlilegan og réttan farveg, þ.e. lögreglan tók við málinu og rannsakaði. Menn voru teknir í yfirheyrslur og þ.á.m. maðurinn minn, "A", og "B". Stúlka "B" var vægt til orða tekið mjög reið út í "A" fyrir að ljúga upp á sig og manninn minn. Hún bar þar vitni gegn "A", var leidd fyrir dómara hjá héraðsdómi norðausturlands sem hlýddi á vitnisburð hennar að viðstöddum lögfræðingum og lýsti því yfir að hún væri mjög trúverðug. Lögreglan yfirheyrði "A" í þaula, en þar kom fram að hún var reikul í frásögn og hlutir komu ekki heim og saman við það sem hún sagði. Maðurinn minn var yfirheyrður í þaula, þar sem kom fram að hann var samkvæmur sjálfum sér með alla frásögn og staðreyndir. Málinu var vísað frá.
Ári seinna, eða í mars 2009 er maðurinn minn sendur einn með stúlku með sér, en við skulum kalla hana stúlku "C". Hann átti að fara að vinna ákveðið verk, og bauð öllum vistunareinstaklingum á staðnum að koma með sér, þar sem þau fengu reglulega tækifæri á að vinna sér inn smá vasapening fyrir ákveðin verkefni ef þau kusu svo. Þetta var þó aldrei skyldukvaðning. Í þessu tilfelli neituðu allir einstaklingarnir þessu boði um vinnu. En þegar maðurinn minn var kominn í útiföt og á leið út, birtist allt í einu stúlka "C" og ætlaði þá með honum. Og það varð úr að maðurinn minn var sendur einn með stúlkuna með sér til að vinna þetta ákveðna verk. Þessi dagur líður þannig að maðurinn minn vinnur sitt verk með stúlkuna með sér, sem þó í eitt skiptið veittist að manninum mínum með fúkyrðum og látum þegar hann hvatti hana til að halda áfram með sitt verk, þar sem hún virtist afskaplega áhugalítil um að sinna því. Þess má geta að sumir starfsmenn komu við þarna hjá þeim nokkrum sinnum þennan dag. Daginn eftir var maðurinn minn einn við vinnu þegar rekstaraðilar meðferðarheimilisins komu til hans og tjáðu honum að stúlka "C" væri búin að tala um það í skólanum sínum að hann hafi verið að misnota hana kynferðislega daginn áður þegar hún var með honum við vinnu. Maðurinn minn fékk þá fyrst að vita að þetta væri ekki í fyrsta skiptið sem hún gerði svona lagað, þ.e. að ásaka karlmann um misnotkun. Maðurinn minn var þarna að klára vaktaplanið sitt og fór því heim þennan dag. Hann heyrði ekkert um þetta næstu vikuna, en þegar hann bjó sig undir að mæta aftur á næstu vakt, var honum tjáð að hann ætti ekki að mæta í vinnu því það eigi að rannsaka þetta mál. Eftir þetta var lokað á öll samskipti við hann frá heimilinu. Stuttu síðar, einn morguninn birtist rannsóknarlögreglan heima hjá okkur til þess að sækja manninn minn í yfirheyrslur. Enginn fyrirvari var á þessari boðun. Í lok þessa dags, fékk maðurinn minn eitt símtal, sem hann notaði til að hringja í mig og lét mig þá vita að honum yrði haldið í varðhaldi í einn sólarhring á meðan þeir væru að yfirheyra hann. Á meðan á yfirheyrslunum stóð tilkynnti lögreglan manninum mínum og lögfræðingi hans, að krafa hefði borist um að taka ætti aftur upp mál stúlku "A" frá árinu áður, og rannsaka aftur, því að stúlka "B" hefði allt í einu stigið fram og sagt að það sem átti að hafa gerst árinu áður, hefði gerst og að hún hefði einnig verið misnotuð af manninum mínum. Þess má geta að þessar tvær stúlkur, þ.e. stúlka "B" (úr fyrra málinu) og stúlka "C" (úr seinna málinu), voru búnar að vera í símasambandi síðustu þrjá dagana áður en stúlka "C" fór með manninum mínum ein og ásakaði hann svo daginn eftir (þessar símaskráningar eru til í dagbókum vistunarheimilisins, þar sem að öll símtöl eru skrifuð niður). Þegar þessi símtöl áttu sér stað á
milli stúlknanna var stúlka "C" vistuð á heimilinu en stúlka "B" var þá vistuð hjá fósturfjölskyldu á austfjörðum. Endirinn varð svo sá að máli stúlku "C" var vísað frá, þar sem hún var ekki talin trúverðug og frásagnir hennar af atburðinum reikular og komu ekki heim og saman við margt í hennar vitnisburði. Þess má einnig geta að allar stúlkurnar þrjár tengjast í gegnum mikla og harða eiturlyfjaneyslu og tvær þeirra hafa frá unga aldri dvalið langtímum saman inni á BUGL og þá stundum samtímis, vegna mjög alvarlegra geðrænna veikinda.

Þá komum við að þeim hluta í þessu bréfi þar sem ég spyr þig, kæri forstjóri og embættismaður athyglisverðra spurninga um raunverulega hluti:
Taldir þú það eðlileg vinnubrögð, þegar þú fórst fram á að virtur félagsráðgjafi sem starfar fyrir barnaverndarnefnd á höfuðborgarsvæðinu, hringdi norður í rekstaraðila vistunarheimilisins og fengi stúlku "C" suður á þeim forsendum að hún yrði að koma og hitta sálfræðing? En í raun og veru var hún send í barnahús til yfirheyrslu. Félagsráðgjafinn hefur viðurkennt fyrir rekstraraðilum vistunarheimilisins að hún var send suður á fölskum forsendum.
Taldir þú það eðlileg vinnubrögð, þegar þú hringdir í sýslumanninn á Akureyri og fórst fram á að hann viki úr embætti á meðan að rannsókn málsins stæði yfir, á þeim forsendum að hann og rekstaraðili vistunarheimilisins væru vinir?
Taldir þú það eðlileg vinnubrögð, þegar þú boðaðir til starfsmannafundar á vistunarheimilinu 26. mars 2009 á þeim forsendum að veita starfsfólki heimilisins stuðning eftir þetta "mikla" áfall, og talaðir þar allan tíman eins og búið væri að dæma manninn minn? Þar talaðir þú tæpitungulaust um, "að það léki ekki minnsti vafi á því að maðurinn minn væri sekur" og að "hann yrði dæmdur". Þar spurði starfsfólk þig að því hvernig þú gætir verið svo viss í þinni sök. Þitt svar við því var að "svona menn leituðu alltaf í svona störf". Einn starfsmaðurinn spurði þig þá hvort það væri þá ekki hægt að færa það yfir á alla, þ.á.m. þig, þar sem þú værir búinn að gegna þessu starfi í tugi ára. Þessi sami starfsmaður sem spurði þig að þessu, lenti svo gegn þér stuttu síðar og var vikið úr starfi vegna trúnaðarbrots, fyrir það eitt að hafa áhyggjur af dóttur sinni vegna drengsins sem reyndi að reka hann á hol með heygaffli áður. En sá drengur hafði svo verið í líflátshótunum við þennan starfsmann og einnig dóttur hans sem gekk í sama skóla og hann.
Taldir þú það eðlileg vinnubrögð, þegar þú 26. mars 2009 reyndir að sannfæra rekstaraðila vistunarheimilisins um að sést hefði til mannsins míns fyrir sunnan, útúrdrukkinn og ruglaðan? Það væri forvitnilegt að vita hvað þú hefur fyrir þér í þessari staðhæfingu því hún er uppspuni frá rótum. Þú sem sjálfur hefur farið í meðferð ættir að vita betur.
Taldir þú það eðlileg vinnubrögð, þegar þú hringdir í tíma og ótíma í lögregluna til að þrýsta á og reka á eftir þessu máli?
Telur þú það eðlileg vinnubrögð að ekki hafi verið leitað ráða og talað við sálfræðing vistunarheimilisins um það t.d. hvort hegðun stúlknanna hefði eitthvað breyst eftir þessar meintu misnotkun? Þess má kannski geta að þessi sálfræðingur er sonur þinn, kæri embættismaður.
Telur þú það eðlileg vinnubrögð að aldrei var talað við aðra krakka sem vistaðir voru á heimilinu á sama tíma og þessir atburðir áttu að hafa átt sér stað? Var það líka eðlilegt að ekki var talað við neina aðra starfsmenn vistheimilisins, nema bara konuna sem var á vakt með manninum mínum þá 3 daga sem hann var þar á umtöluðu tímabili, og svo rekstraraðila heimilisins?
Telur þú það eðlilegan málarekstur, þegar einn dómarinn tók sig til í miðjum vitnaleiðslum, og labbaði til stúlku "B" þar sem hún stóð og beið eftir lyftunni ásamt sínum ábyrgðarmönnum, hallaði sér að afgreiðsluborðinu fyrir framan þau og hrósaði svo stúlkunni fyrir það hvað hún væri mikið betur máluð núna, heldur en síðast þegar hún kom? (Ég sat fyrir utan réttarsalsdyrnar allan tímann og horfði á þetta með eigin augum, þar sem stúlka "B" var búin að bera vitni og var að yfirgefa bygginguna. Ég tel að dómarinn hafi ekki gert sér grein fyrir því hver ég var, þarna sem ég sat). Og þegar að dómur var kveðinn upp, spurði ég þennan sama dómara hvort hann teldi þetta eðlileg vinnubrögð að hrósa annari stelpunni á þennan hátt sem hann gerði. Hann svaraði því til að stúlkan hefði verið farin þegar hann lét þessi orð falla. Síðar tók hann lögfræðing mannsins míns á tal, og hafði á orði við hann að ég hefði nú misskilið það sem hann sagði, en hann sagðist hafa hrósað stelpunni fyrir það "hvað hún væri vel máli farin".
Er það eðlilegt að sami dómari og dæmdi stúlku "B" trúverðuga í fyrra skiptið þar sem hún ber vitni gegn stúlku "A", dæmi hana aftur trúverðuga þegar hún snýr sínum framburði algjörlega við? (Þetta er sami dómari og hrósaði henni fyrir góða förðun við lyftuna í vitnaleiðslunum).
Voru það eðlileg vinnubrögð fyrir mann í þinni stöðu að koma fram í fjölmiðlum og tala þar um manninn minn eins og þú gerðir bæði fyrir og eftir héraðsdóm? Þar fórst þú ófögrum orðum um manninn minn, sem þú þekkir ekki neitt persónulega. Þú nafngreindir hann þrátt fyrir að það lægi fyrir að málinu yrði áfrýjað til Hæstaréttar. Hugsaðir þú einhverntíman út í það að við ættum börn sem að sum hver hlustuðu á þig í fjölmiðlum? Hver er réttur barnanna okkar?
Var það eðlilegt við rekstur málsins fyrir héraðsdómi, að öllum sönnunargögnum mannsins míns var sópað út af borðinu. Það var alveg sama hvaða sannanir voru lagðar fram, það var ekki tekið mark á neinu. Og meira að segja þegar leggja átti sálfræðimat mannsins mín fyrir dómarana (maðurinn minn hafði gengist undir sálfræðimat 2005 vegna forræðisdeilu yfir syni sínum, sem hann vann) þá sópuðu dómarar því út af borðinu og spurðu hvort þetta væri ekki orðið nóg sem þeir höfðu.
Þegar stúlkurnar voru spurðar út í einhver líkamleg einkenni á manninum mínum (sem fara ekki á milli mála þegar hann er ber að ofan) gátu þær engu svarað, þrátt fyrir að í vitnisburði hafi þær haldið því fram að maðurinn minn hafi átt að hafa verið allsnakinn inni í björtu herbergi með þeim. En það skrýtna er þegar farið var að þrýsta á þær í sambandi við einkennin, þá fór meint herbergi úr því að hafa verið albjart, yfir í að það hafi verið breitt yfir peruna. En ef einhver hefði haft áhuga á rannsaka málið fyrir alvöru, þá hefðu menn komist að þeirri niðurstöðu að það væri ekki hægt að breiða yfir perurnar þar sem þetta voru berar kastaraperur, sem hefðu einfaldlega brennt það sem breitt hefði verið yfir.
Stúlka "B" hélt því fram að maðurinn minn hafi ætlað að sýna sér gat eftir lokk í kóngnum á sér. Maðurinn minn fór strax fram á læknisskoðun, sem hann fékk. Þar kom fram frá óháðum lækni að ekkert benti til þess að nokkurn tíman hefði verið lokkur á þessum líkamsparti. Engin ummerki fundust. Þetta var hundsað fyrir dómi. Er þetta eðlilegt ?
Önnur líkamseinkenni er maðurinn minn með sem hann lét mynda til sönnunar á sínu máli. Hvorugar stúlkurnar gátu lýst þeim. Þetta var hundsað. Er þetta eðlilegt?
Á því tímabili sem þær nefna að þessar meintu gjörðir höfðu átt að eiga sér stað, kom í ljós að maðurinn minn var aðeins í heila þrjá daga, og þá samfleytt í vinnu á vistunarheimilinu þar sem stúlkurnar dvöldu og þá var hann í drengjaálmunni á næturnar, en kvenkynsstarfsmaður var þá í stúlknaálmunni á móti honum. Allan annan tíma þar fyrir utan vann hann á öðru heimili þar sem eingöngu drengir voru vistaðir og var í margra kílómetra fjarlægð frá vistunarheimili stúlknanna. Þetta var hundsað. Er þetta eðlilegt?
Er það eðlilegt að skýrslum stúlku "B" frá BUGL var haldið leyndum allan tímann og þær aldrei afhentar, fyrr en lögfræðingur okkar fyrir hæstarétti fer fram á frávísun á málinu vegna þessa. Þá er látið undan, og skýrslurnar afhentar viku fyrir málareksturinn í Hæstarétti. Þar kemur ýmislegt athyglisvert í ljós. Þ.á.m. að stúlka "B" hefur ítrekað í gegnum tíðina ásakað karlmenn um kynferðislega misnotkun. En þessum upplýsingum var haldið leyndum fyrir vistunarheimilinu allan tímann sem stúlkan var vistuð þar. Í skýrslunni, sem er mjög þykk, kemur m.a. fram mat sérfræðings á stúlkunni, þar sem stendur skrifað að hún ljúgi öllu til þess að fá athygli og láti sig aldrei fyrr en hún sé gersamlega komin út í horn. Þrátt fyrir þetta allt var maðurinn minn sýknaður af ákærum stúlku "A" (aftur) en var aftur á móti sakfelldur fyrir brot gegn stúlku "B". Hvernig er þetta hægt, spyr ég?
Ég spyr svo enn. Hvernig getur það talist eðlilegur gangur mála, að maðurinn minn eigi að byrja afplánun eftir rúmar tvær vikur, þegar við vitum til þess að karlmaður, búsettur á suðurnesjunum sé ekki enn farinn að afplána sinn dóm þrátt fyrir að hafa verið dæmdur fyrir að misnota barnabörnin sín í mörg ár, en sá dómur féll fyrir 2 árum síðan? Þar fyrir utan er langur biðlisti af dæmdum mönnum sem bíða eftir kalli til að afplána sína dóma.
Svo í viðbót. Ég veit að þú skrifaðir undir trúnaðarsamning þegar gengið var frá málum vistunarheimilisins þar sem allir undirskrifaðir aðilar eru bundnir trúnaði. Síðustu daga hefur maður séð hvernig þú hefur þverbrotið þann samning. Það virðist vera þannig að ef þú talar
um hlutina, þá er það allt eðlilegt. En ef einhver annar talar til að segja sannleikann, þá er sá maður umsvifalaust hengdur fyrir brot á trúnaðarlögum, eða gerður ótrúverðugur. Fólk gerir sér enga grein fyrir því hversu verndaður þú ert með lögum um trúnað og ýmsum lagabókstöfum. Þú ert, að því er virðist, einvaldur þarna á toppnum, þar sem að ekkert innra eftirlit tryggir að þú vinnir þitt starf á löglegan og siðlegan hátt.
Allt það sem ég hef skrifað hér á undan er sannleikur. Við höfum gríðarlegan stuðning fólks á bak við okkur, sem veit hvernig er í pottinn búið. Og eftir fréttir síðustu daga, þá get ég ekki orða bundist lengur. Fólk þarf að vita sannleikann. Og fólk þarf ekki að halda að ég hafi setið heima og hlustað á eina hlið málsins. Ég hef svo sannarlega unnið mína heimavinnu og talað við gríðarlega margt fólk sem tilbúið er að styðja okkur í baráttunni, fólk sem veit margt um þetta mál og hvað hefur verið að gerast á bak við tjöldin fjarri augum almennings. Ég get ekki setið aðgerðarlaus á meðan lífi saklauss fólks er rústað til þess eins að breiða yfir vanhæfni embættismanns í starfi, sem misnotar svo embætti sitt og valdastöðu eins og enginn sé morgundagurinn.
Það versta í þessu máli er einmitt sú staðreynd, að félagsmálageirinn er svo varinn í bak og fyrir af trúnaðarreglum og lögum að ógerningur virðist vera fyrir venjulegt fólk að sækja rétt sinn og tala um sannleikann án þess að eiga á hættu að verða kært fyrir trúnaðarbrot.
Ég gæti líka farið að tala um þá "tilviljun" þegar félagsþjónustan réðst gegn mannorði mínu og þjónustuþega mínum með ótrúlegu offorsi, stuttu eftir að rannsókn mannsins míns var farin af stað, í þeim tilgangi að rægja mannorð mitt. En það er aftur á móti annar dans sem ég er tilbúin að fara í síðar.
Þess má einnig geta að maðurinn minn hefur verið með hreina sakaskrá fram að þessu og hefur undanfarin 10 árin lifað sínu lífi í ró og spekt með sinni fjölskyldu, umkringdur góðu fólki í okkar samfélagi.
Að lokum vil ég þakka þér kæri forstjóri og embættismaður fyrir að hafa innprentað í okkur þá tilfinningu sem mun fylgja okkur til æviloka. En það er sú tilfinning sem fylgir óumflýjanlega þeirri stöðu okkar að þurfa að reyna að útskýra fyrir 2, 5 og 7 ára gömlum börnum okkar af hverju faðir þeirra þurfi að fara í fangelsi fyrir eitthvað sem hann hefur ekki gert. Þetta verður góð leið til að kenna börnunum okkar íslenskt réttlæti.

Virðingarfyllst
Ágústa Ágústsdóttir.


Sannleikurinn í Árbótarmálinu

Inngangur
Í Fréttablaðinu mánudaginn 22. nóvember var birt svokölluð "fréttaskýring" með yfirskriftinni: Bætur til meðferðarheimilisins Árbótar. Frétt þessi virðist þannig til komin að Bragi Guðbrandsson, forstjóri Barnaverndarstofu, sem óánægður er með fyrirhugaða skerðingu á fjárframlögum til Barnaverndarstofu í fjárlagafrumvarpi fyrir árið 2011 hefur séð sér þann kost vænstan að leka upplýsingum til fjölmiðla um samkomulag sem gert var á milli Meðferðarheimilisins að Árbót annars vegar og hins vegar Barnaverndarstofu, félagsmálaráðuneytis og fjármálaráðuneytis. Með framangreindum samningi var samið um að greiddar yrðu kr. 30 milljónir vegna lokunar Meðferðarheimilisins Árbótar.

Meðferðarheimilið að Árbót í Aðaldal var rekið í nær aldarfjórðung af hjónunum Snæfríði Njálsdóttur og Hákoni Gunnarssyni. Voru vistuð þar börn og unglingar á aldrinum 12-18 ára og náðist afar góður árangur við meðferð þeirra.

Í "fréttaskýringunni" er það gert tortryggilegt að gert hafi verið samkomulag við rekstraraðila þegar Barnaverndarstofa ákvað einhliða að rifta þeim samningi sem í gildi var um rekstur meðferðarheimilisins að Árbót. Ég tel að rétt hefði verið af blaðamönnunum að fá sjónarmið annarra en Braga Guðbrandssonar áður en" fréttaskýringin" var skrifuð. Það hefði getað leitt sannleikann í ljós.

Forsaga
Ef litið er aftur til ársins 1997, en þá, þann 17. febrúar, var undirritaður samningur um rekstur meðferðarheimilisins að Árbót í Aðaldal. Kom sá samningur í stað fyrri samnings. Í samningi þessum var gert ráð fyrir að í Árbót yrðu vistaðir 6 unglingar á aldrinum 13 til 16 ára. Fljótlega eftir gerð þessa samnings jókst mjög ásókn í að vista börn hjá hjónunum í Árbót. Var brugðist við þessari auknu eftirspurn með þeim hætti að þau keyptu jörðina Berg í Aðaldal í árslok 1998 og var þar sett upp meðferðarheimili, sem rekið var í tengslum við heimilið að Árbót. Hófst starfsemin að Bergi þann 4. apríl 1999, en heimilið var formlega opnað þann 22. maí 1999.

Bréf Páls Péturssonar dags. 5. júlí 2002
Í bréfi þáverandi félagsmálaráðherra, Páls Péturssonar, til forsvarsmanna Árbótarheimilisins dags. 5. júlí 2001 segir:

"Með vísan til viðræðna við yður í mars sl. um endurbætur á húsnæði meðferðarheimilanna að Árbót og Bergi vill ráðuneytið taka fram eftirfarandi:

Það er mat ráðuneytisins, að fengnu áliti Barnaverndarstofu, að húsakostur meðferðarheimilisins að Árbót/Bergi sé ekki sambærilegur við þann sem almennt gerist á meðferðarheimilum á vegum Barnaverndarstofu. Ráðuneytið telur því rétt að beita sér fyrir auknu fjárframlagi í því skyni að gera yður kleift að ráðast í nauðsynlegar framkvæmdir að Árbót og Bergi. Jafnframt telur ráðuneytið rétt að við þær framkvæmdir verði gert ráð fyrir stækkun rekstrareiningar að Bergi um tvö rými þannig að aukinni rekstrarhagkvæmni sé náð. Sá samningur sem nú er í gildi milli yðar annars vegar og Barnaverndarstofu hins vegar gerir ráð fyrir rekstarframlagi sem nemur ríflega 48 mkr. á verðlagi ársins í ár. Félagsmálaráðuneytið stefnir að því að frá byrjun árs 2002 taki nýr samningur gildi sem geri ráð fyrir 13 mkr. viðbótarframlagi vegna fjölgunar rýma og nauðsynlegra framkvæmda".

Nýr samningur 16. janúar 2002
Nýr samningur um rekstur meðferðarheimilisins í Árbót er dagsettur 16. janúar 2002. Í þeim samningi var gert ráð fyrir rekstri að Árbót og á Bergi. Á heimilunum skyldu vistaðir 12 unglingar á aldrinum 13 til 18 ára og starfsmenn skyldu ekki vera færri en 15 í fullu starfi þar með taldir meðferðaraðilar. Umsamin árleg greiðsla ríkissjóðs vegna þessa samnings var 65.270.000 krónur. Samningur þessi gilti frá 1. janúar 2002 til 31. desember 2011.

Samkomulag Barnaverndarstofu og Árbótar 18. maí 2004
Þann 18. maí 2004 var undirritað samkomulag á milli Barnaverndarstofu og rekstraraðila meðferðarheimilisins að Árbót "vegna afnota af húsnæði meðferðarheimilisins Árbótar og reksturs þess vegna skólahalds unglinga". Þá höfðu eigendur Árbótar útbúið skólastofu og lögðu til aðstöðu til kennslu á 1. hæð nýbyggingar meðferðarheimilisins. Barnaverndarstofa lofaði samkvæmt samningi þessum að greiða 700.000 krónur á ári vegna þessa og var innifalið í þeirri fjárhæð rafmagn og hitakostnaður svo og kostnaður vegna síma og netnotkunar nemenda. Þessi samningur gilti vegna kennslu ársins 2004 og átti að gilda meðan ekki yrðu breytingar á forsendum samkomulags Barnaverndarstofu og Hafralækjarskóla um tilhögun kennslu.

Bréf Braga Guðbrandssonar til félagsmálaráðuneytis 1. nóvember 2004
Þann 1. nóvember 2004 ritar Bragi Guðbrandsson bréf til félagsmálaráðuneytisins. Þar leggur hann fram beiðni um framlag vegna húsaleigugreiðslu til rekstraraðila meðferðarheimilanna að Árbót og Bergi vegna fjárlaga 2005. Bréf hans hljóðar svo:

"Við undirbúning fjárlagafrumvarps ársins 2005 sótti Barnaverndarstofa um fjárframlag til þess að geta greitt rekstraraðila meðferðarheimilanna að Árbót og Bergi í Aðaldal afgjald vegna afnota af húsnæði og annarri aðstöðu vegna rekstrarins. Erindið hefur ekki ratað í fjárlagafrumvarpið og er það nú ítrekað af ástæðum sem nú verða raktar.

Málavextir eru þeir að rekstraraðili hefur staðið í verulegri uppbyggingu og endurnýjun á húsakosti meðferðarheimilanna, sem lokið var við á síðasta ári. Var í þessar framkvæmdir ráðist eftir viðræður við félagsmálaráðuneytið og vilyrði þáverandi félagsmálaráðherra, sbr. bréf ráðuneytisins til rekstraraðila meðferðarheimilisins dags. 5. júlí 2001. Í framhaldi af þessum áformum var gerður nýr rekstrarsamningur við meðferðaraðila með gildistöku í janúar 2002 þar sem rýmum var fjölgað og rekstrarframlag hækkað til samræmis við það. Ekki var gert ráð fyrir sérstöku afgjaldi vegna húsnæðis í þeim samningi enda ekki gert ráð fyrir henni í fjárheimild Barnaverndarstofu vegna hans.

Í skýrslu Ríkisendurskoðunar um framkvæmd þjónustusamnings Barnaverndarstofu við meðferðarheimilið á Torfastöðum frá september sl. kemur fram það álit að óhjákvæmilegt sé að rekstraraðili, sem sjálfur leggur til húsnæði og aðra aðstöðu, fái sambærilegt afgjald og stofan greiðir til þriðja aðila, t.d. sveitarfélögum, sem leggja til slíka aðstöðu vegna annarra meðferðarheimila. Þannig ákvarðast t.d. verulegur hluti þeirrar fjárhæðar sem Ríkisendurskoðun metur að muni á þjónustusamningum Torfastaða annars vegar og samanburðarheimila hins vegar, af þeirri fjárhæð sem Barnaverndarstofa hefur greitt vegna aðstöðusköpunar til annarra aðila en rekstraraðila meðferðarheimila, þ.e.a.s Eyjafjarðarsveitar og samtakanna Barnaheilla í þessum tiltekna samanburði.

Í ljósi ofangreinds telur Barnaverndarstofa óhjákvæmilegt að sjá til þess að rekstraraðili að Árbót og Bergi fái greitt endurgjald vegna afnota að(svo) húsnæði og annarri aðstöðu sem rekstraraðili leggur til. Samkvæmt upplýsingum rekstraraðila hafa fjárfestingar í umræddri aðstöðu numið 43 mkr. Barnaverndarstofa telur eðlilegt að árlegt framlag ætti því að nema kr. 4,3 mkr eða sem svarar 10% stofnkostnaðar. Hér er þess farið á leit að Barnaverndarstofa fái viðbótarfjárveitingu til að unnt sé að standa undir þessum kostnaði".

Viðauki við rekstrarsamning dags. 12. janúar 2005
Þann 12. janúar 2005 var undirritaður viðauki við samning um rekstur meðferðarheimilisins Árbótar í Aðaldal, dags. 16. janúar 2002. Hann var svohljóðandi:

"Með tilvísun til samnings Barnaverndarstofu annars vegar og rekstraraðila meðferðarheimilisins að Árbót hins vegar, dags. 16. janúar 2002, svo og með hliðsjón af samkomulagi aðila dags. 18. maí 2004 um afnot af húsnæði meðferðarheimilisins vegna skólahalds vistunglinga, greiðir Barnaverndarstofa árlega sérstakt afgjald vegna afnota af húsrými og annarri aðstöðu sem rekstaraaðili leggur í té til viðbótar rekstrarframlagi samkvæmt 13. gr. samningsins. Tilefni afgjaldsins eru endurbætur og viðbótarhúsnæði, sem byggt hefur verið frá því að samningur aðila tók gildi, og fellst í stækkun húsakynna að Bergi og viðbyggingu við meðferðarheimilið að Árbót.

Barnaverndarstofa skal greiða rekstraraðilum 3.600 þúsund árlega vegna aðstöðunnar. Innifalið í þeirri fjárhæð er kostnaður vegna viðhalds og annars reksturs, s.s. rafmagns og hita. Fjárhæð þessi skal taka breytingum árlega í samræmi við vísitölu neysluverðs, sem var í desember 2004, 239,0 stig.

Viðauki þessi tekur gildi frá og með 1. janúar 2005 og gildir til loka samningstíma aðila, 31. desember 2011. Um önnur atriði fer samkvæmt samningi aðila dags. 16. janúar 2002".

Þennan samningsviðauka undirrituðu umbjóðendur mínir, Snæfríður Njálsdóttir og Hákon Gunnarsson, ásamt Braga Guðbrandssyni, forstöðumanni Barnaverndarstofu.

Nýr rekstrarsamningur dags. 13. júní 2008
Áður en framangreindur samningur dags. 16. janúar 2002, sem gilda átti til 31. desember 2011, hafði runnið sitt skeið, var gerður nýr samningur dags. 13. júní 2008. Með þeim samningi var lagður niður reksturinn að Bjargi. Í samningnum var sú breyting jafnframt gerð að meðferðarheimilið í Árbót átti framvegis að veita þeim ungmennum sérhæfða meðferð sem áttu við að stríða hegðunarerfiðleika, tilfinningalegan eða geðrænan vanda, afbrotahneigð og/eða vímuefnavanda. Jafnframt var gert ráð fyrir að á heimilinu yrðu vistaðir afbrotaunglingar, sem hlotið hefðu dóm og afplánuðu refsingu sína í samræmi við ákvæði samkomulags Barnaverndarstofu og Fangelsismálastofnunar. Gert var ráð fyrir að á heimilinu yrðu vistaðir 6 til 7 unglingar, sem að jafnaði skyldu vera á aldrinum 14 til 18 ára og að jafnaði skyldu ekki færri en 10 starfa við heimilið í fullu starfi á hverjum tíma. Vegna þessa samnings skyldi ríkissjóður greiða kr. 76.000.000 á ári og var gert ráð fyrir að kostnaður skiptist á þann hátt að launagjöld næmu kr. 55.000.000, önnur rekstrargjöld kr. 17.500.000 og aðstöðugjald kr. 3.500.000. Við gildistöku samnings þessa féllu úr gildi samningur dags. 16. janúar 2002, ásamt viðauka við hann dags. 12. janúar 2005 og samkomulag dags. 18. maí 2004 vegna skólahalds í Árbót. Engar bætur voru greiddar vegna lokunar Bergs þrátt fyrir að tvö og hálft ár væru eftir af þeim samningi er heimilið varðaði.

Framangreindur samningur dags. 13. júní 2008 átti að gilda frá 1. september 2008 til 31. ágúst 2012. Við lok samningstímabilsins átti samningurinn að framlengjast um 5 ár ef annar hvor aðilinn hefði ekki sagt honum upp með sannanlegum hætti og uppsögn borist gagnaðila með minnst 6 mánaða fyrirvara. Þá var ákvæði í samningum um að "komi til ófyrirséðra breytinga sem, að mati annars eða beggja samningsaðila, raski forsendum samnings þessa, getur hvor aðili um sig óskað endurskoðunar eða uppsagnar samnings. Hér getur t.d. verið um að ræða að eftirspurn eftir þjónustu meðferðarheimilisins verði til muna minni en áætlað er eða að þær breytingar verði á persónulegum högum og aðstæðum rekstraraðila að honum reynist ókleift að sinna skyldum sínum. Uppsagnarfrestur skal þá vera 6 mánuðir".

Bréf Braga Guðbrandssonar dags. 16. nóvember 2009
Þann 16. nóvember 2009 barst hjónunum í Árbót bréf frá forstjóra Barnaverndarstofu. Í bréfi þessu vísar hann til fundar aðila þann 6. nóvember 2009 og þar hafi hann farið yfir ástæður þess að rétt væri að loka meðferðarheimilinu að Árbót. Nefndi hann að verulega hefði dregið úr eftirspurn eftir meðferðarvistun að Árbót og ekkert benti til að viðsnúningur yrði heldur þvert á móti þá taldi hann óhjákvæmilegt að eftirspurn myndi minnka. Þá mætti ætla að meint kynferðisafbrot starfsmanns heimilisins, ákæra og væntanlegur dómur myndi verða til þess fallinn að draga úr áhuga foreldra og starfsfólks barnaverndarnefnda á að vista börn í Árbót. Þá hafi hann upplýst að borist hefðu tilmæli barnaverndarstarfsmanna af höfuðborgarsvæðinu um að komið yrði á fót langtímameðferðarheimili sunnan heiða í meiri nálægð við starfssvæði nefndanna. Taldi Bragi Guðbrandsson að stofnuninni væri ekki stætt á öðru en verða við þeim óskum sem fyrirsjáanlega hefði áhrif á vistanir í Árbót. Í bréfi Braga Guðbrandssonar segir svo: "Með hliðsjón af ofangreindu lét undirritaður í ljós það álit að forsendur fyrir áframhaldandi starfsemi meðferðarheimilisins í Árbót væru við það að bresta. Þannig mætti reikna með því að Barnaverndarstofa yrði tilneydd til að segja upp gildandi þjónustusamningi, sbr. ákvæði 3. mgr. 8. gr. samnings aðila dags. 13. júní 2008, með sex mánaða fyrirvara". Óskaði hann eftir að starfslok meðferðarheimilisins yrðu sameiginleg ákvörðun samningsaðila eða að frumkvæði rekstraraðila ef það þætti æskilegra af þeirra hálfu. Sagði hann Barnaverndarstofu í mun að rekstraraðilum yrði fullur sómi sýndur og að fullt samkomulag yrði um starfslok heimilisins.

Drög að samningi um lok rekstrar dags. 15. desember 2009
Þann 15. desember 2009 sendi Barnaverndarstofa að Árbót drög að samningi um lok reksturs meðferðarheimilisins að Árbót í Aðaldal. Í þessum drögum var gert ráð fyrir að starfseminni lyki þann 1. júlí 2010. Í 3. gr. samningsdraganna var ákvæði um að samningsaðilar skyldu ganga frá uppgjöri vegna starfseminnar fyrir 1. júní 2010. Síðan segir: "Eru aðilar sammála um að í uppgjöri skuli annars vegar tekið tillit til fjárhagslegra skuldbindinga meðferðaraðila vegna reksturs heimilisins þann tíma sem fyrri samningi aðila var ætlað að vara, þ.e. til 31. ágúst 2012, með hliðsjón af þeim skuldbindingum sem meðferðaraðilar hafa undirgengist og eru sannanlega vegna reksturs þess". Síðan átti við uppgjör að líta til þess hagræðis sem rekstraraðilar hefðu af því að draga úr rekstrinum fyrir 1. júlí 2010. Í 4. gr. samningsdraganna var ákvæði þess efnis, að næðu samningsaðilar ekki samkomulagi fyrir 1. júní 2010 þá skyldi skipuð sérstök matsnefnd sem hefði það hlutverk að ákveða endanlegt uppgjör milli aðila vegna loka meðferðarheimilisins og skyldi niðurstaða nefndarinnar vera bindandi fyrir aðila. Nefndina áttu að skipa einn aðili tilnefndur af Barnaverndarstofu, annar tilnefndur af meðferðaraðila og sá þriðji skyldi tilnefndur af félags- og tryggingamálaráðuneytinu.

Kröfur og rökstuðningur rekstraraðila vegna samningsrofa.
Þessum samningsdrögum var að sjálfsögðu hafnað enda fráleitt að ríkið hefði tvo menn í matsnefndinni en Árbót einn. Þann 29. desember 2009 var fyrirhugaðri uppsögn samningsins mótmælt en sett fram sú tillaga að aðilar sættust á samningslok miðað við 1. júlí 2010 og Barnaverndarstofa innti af hendi greiðslur samkvæmt samningnum til 1. ágúst 2011, eða helming þess tíma sem eftir stæði af samningnum við lokun heimilisins. Uppsögn samningsins barst síðan frá Barnaverndarstofu þann 30. desember 2009. Í því bréfi gætti þess misskilnings á kröfugerðinni að Barnaverndarstofa taldi að krafan næmi á annað hundrað milljónum króna. Þessi misskilningur hefur á einhvern hátt ratað inn í svokallaða fréttaskýringu Fréttablaðsins. Hið rétta er að gert var ráð fyrir starfseminni í Árbót til 1. júlí 2010, en krafan var um greiðslur frá 1. júlí 2010 til 1. ágúst 2011 eða í 13 mánuði eftir að starfseminni lyki. Sú krafa nam rúmlega 90 milljónum króna. Grundvöllur kröfunnar var að uppsögn samnings aðila væri ólögmæt. Á því var byggt m.a. af hálfu Barnaverndarstofu að eftirspurn eftir vistmeðferð í Árbót hefði minnkað. Hið rétta er að Barnaverndarstofa sjálf ræður því á endanum hvar unglingar eru vistaðir og getur því alfarið stjórnað eftirspurninni. Það að þörfin hefði minnkað kemur illa heim og saman við þá yfirlýsingu forstjórans, að byggja þyrfti nýtt heimili á Suðurlandi undir slíka starfsemi. Meint kynferðisafbrot starfsmanns heimilisins gat heldur ekki verið ástæða uppsagnar samningsins og lokunar vistheimilisins. Í slíkum tilvikum er viðkomandi starfsmanni sagt upp störfum en starfseminni ekki hætt. Hefur þess einhvern tímann verið krafist að kirkju sé lokað vegna meints kynferðisafbrots prests ? Ekki svo vitað sé til.

Eins og áður hefur komið fram þá nam kostnaður hjónanna í Árbót við stækkun og breytingar á heimilunum að Bergi og Árbót alls kr. 43.000.000 miðað við verðlag í lok árs 2004. Það var til endurgreiðslu á þessum kostnaði sem Bragi Guðbrandsson óskaði eftir árlegu viðbótarframlagi á fjárlögum að fjárhæð kr. 4.300.000. Gerði hann ráð fyrir að þessar greiðslur yrðu inntar af hendi í 10 ár en á þeim tíma hefði byggingarkostnaður verið endurgreiddur verðtryggður en vaxtalaust. Eins og áður er frá greint var þann 12. janúar 2005 undirritaður viðauki við samning um rekstur meðferðarheimilisins og var þá umsamið að vegna stækkunar húsakynna á Bergi og viðbyggingar við meðferðarheimilið að Árbót fengju rekstraraðilar meðferðarheimilisins árlega kr. 3.600.000 en jafnframt fengu þeir áfram árlega kr. 700.000 vegna skólahalds í Árbót á grundvelli samkomulagsins frá 18. maí 2004. Þessi fjárhæð var síðan lækkuð í kr. 3.500.000 þegar samningurinn þann 13. júní 2008 var gerður og niðurfellt samkomulagið frá 18. maí 2004. Mér reiknast svo til að vegna þessara framkvæmda hafi þau fengið greiddar frá ríkinu alls kr. 23.150.000, þar af kr. 17.900.000 miðað við verðlag í desember 2004 og kr. 5.250.000 miðað við verðlag í mars 2008. Um síðustu áramót voru skuldir vegna byggingaframkvæmda í bókhaldi félagsins kr. 48.152.278, allt tilkomið vegna óska Barnaverndarstofu um framkvæmdir.

Fyrir utan það að sitja uppi með miklar skuldir vegna byggingaframkvæmda sem nýttust aðeins skamman tíma þá sátu hjónin í Árbót uppi með það að vera launalaus frá 1. júlí 2010. Þau hafa sinn búrekstur, en hann höfðu þau fyrir og bætir hann þeim ekki upp launamissinn. Vegna þessa alls taldi ég þau eiga rétt á því að ríkið greiddi þeim vegna þess tjóns sem þau urðu fyrir við samningsrofin. Upphafleg krafa var fljótlega lækkuð verulega og að lokum var samið um að þau fengju greiddar kr. 30.000.000. Er það mín skoðun að sú fjárhæð hafi verið of lág en þau Snæfríður og Hákon vildu ganga að þessu tilboði í stað þess að sækja sinn rétt fyrir dómstólum. Ég tel að samningur þessi hafi komist á í anda þeirra tillagna sem Barnaverndarstofa setti fram í drögum að samkomulagi dags. 15. desember 2009. Þar var stungið upp á því að matsnefnd þriggja manna hefði það hlutverk að ákveða endanlegt uppgjör milli aðila vegna slita á samningnum. Undir samkomulagið rituðu fyrst hjónin í Árbót, síðan Bragi Guðbrandsson og loks ráðherrarnir tveir eftir að samkomulagið hafði verið samþykkt í ríkisstjórn. Hafði frágangur málsins þá tafist verulega hjá Barnaverndarstofu og í ráðuneytum þeim sem að málinu þurftu að koma.

Niðurlag
Eftir að svokölluð "fréttaskýring" var birt í Fréttablaðinu hafa nokkrir aðilar þurft að tjá sig um efni og gerð samningsins á opinberum vettvangi. Varaformaður Sjálfstæðisflokksins, Ólöf Norðdal, tók til máls á Alþingi, ritstjóri Morgunblaðsins fjallaði um málið í leiðara, stjórnsýslufræðingur fjallaði um málið í útvarpi og nú síðast ritstjóri Fréttablaðsins í leiðara. Allir þessir aðilar, ásamt fréttamönnum sem um málið hafa fjallað, hafa gert það af yfirgripsmiklu þekkingarleysi á atvikum öllum. Sumir þeirra hafa eingöngu reynt að nýta sér málið í pólitískum tilgangi, aðrir hafa eingöngu aflað upplýsinga frá Barnaverndarstofu, en enginn hefur séð ástæðu til að leita eftir sjónarmiðum Árbótarhjónanna í málinu. Þeim er hér með komið á framfæri.


Reykjavík 24. nóvember 2010

Björgvin Þorsteinsson, hæstaréttarlögmaður
lögmaður hjónanna í Árbót.






Fréttabréf HSÞ Júní 2010

Frjálsíþróttaskóli UMFÍ
Frjálsíþróttaskóli UMFÍ er ætlaður ungmennum á aldrinum 11-18 ára. Frjálsíþróttaskólinn verður haldinn að Laugum í Reykjadal dagana 21.-25. júní. Þátttökugjald er kr. 15.000,- og fer skráning fram á heimasíðu UMFÍ, www.umfi.is .

Aksturssjóður
Umsóknarfrestur í Aksturssjóð HSÞ fyrir tímabilið janúar - maí 2010 er til 20. júní 2010. Umsóknareyðublaðið er hægt að nálgast á heimasíðu HSÞ, www.hsth.is, og sendist á skrifstofu HSÞ:
Hérðassamband Þingeyinga - Aksturssjóður
Stóragarði 8
640 Húsavík Eða sem viðhengi í tölvupósti. hsth@hsth.is

Fjölskyldan á fjallið
Mývetningur, íþrótta- og ungmennafélag stóð fyrir göngu á Hverfjall 5. júní. Fyrirhuguð er ganga á Óttar í Þistilfirði þann 13. júní með uppákomum í tengslum við ljóð og ljóðagerð. HSÞ hvetur alla Þingeyinga til að koma og taka þátt í þessum viðburði, en nánari upplýsingar um verkefnið ,,Fjölskyldan á fjallið" er á www.ganga.is .

Héraðsmót HSÞ
Sumarleikar HSÞ verða haldnir á Laugum í Reykjadal 26.-27. júní.
Héraðsmót í knattspyrnu verður haldið eitt síðdegi í sumar. Dagsetning auglýst síðar.
Hérðasmót í sundi verður haldið í september. Nánari dagsetning verður auglýst síðar.

Unglingalandsmótið í Borgarnesi
Unglingalandsmótsnefnd hefur ákveðið þá nýbreytni að vera ekki með veitingar fyrir keppendur HSÞ í tjaldinu. Aðstaðan verður til staðar og kaffivél meðferðis. Tjald HSÞ verður samt sem áður þjónustumiðstöð okkar og mælst til að forráðamenn keppenda taki með bakkelsi fyrir kvöldsamveruna. Mikilvægt er að allir taki með sér góða skapið og taki þátt í að skapa skemmtilega HSÞ stemmingu í tjaldinu okkar.
HSÞ mun skaffa keppendum bol með merki sambandsins og ætlast er til að allir klæðist þessum bol við setningarhátíðina. Jafnframt er mælst til þess að allir keppendur klæðist svörtum buxum við setningarathöfnina.

Formannafundur HSÞ
Fimmtudaginn 3. júní var haldinn formannafundur í íþróttahúsinu á Húsavík. Halldóra Gunnarsdóttir kynnti ný lög fyrir ráð HSÞ, auk erindisbréfs fyrir nefndir. Formenn voru beðnir að skoða þetta vandlega og koma með athugasemdir, en vonast er til að þessi lög og erindisbréf verði tilbúin til samþykktar á næsta ársþingi HSÞ. Ingólfur Sigfússon kynnti nýja heimasíðu HSÞ sem er í smíðum. Leist fundarmönnum vel á og bíður hún upp á marga möguleika fyrir öll aðildafélög HSÞ. Hvöttu fundarmenn Ingólf áfram til að ljúka við síðuna hið fyrsta. Birkir Jónasson kynnti nýtt fyrirkomulag varðandi veitingar í HSÞ tjaldinu á Unglingalandsmótinu í sumar. Formenn voru tilbúnir í að prófa þetta í sumar og endurskoða fyrir næsta ár. Flestir voru þó sammála um að veitingar í tjaldinu væru barns síns tíma, mikilvægt væri að hafa þjónustumiðstöð fyrir HSÞ og því tjaldið nauðsynlegt til að koma saman og hafa stað þar sem allar upplýsingar væru til taks. Jóhanna Kristjánsdóttir kynnti Aksturssjóð HSÞ og ýtrekaði að formenn hvettu alla sem sækja æfingar utan síns aðildafélags að sækja í sjóðinn, en umsóknarfrestur er til 20. júní. Jóhanna kynnti einnig almenningsíþróttir sem eru á vegum UMFÍ, en um þessar mundir ber hæst ,,Fjölskyldan á fjallið" og Helgi á göngu (23.-27. júní). Nánari upplýsingar um það er á www.ganga.is . Sveinn Aðalsteinsson kynnti héraðsmót HSÞ, en mikil umræða var um framtíð knattspyrnumótsins og rætt um hvort möguleiki væri á því að koma aftur af stað innanhússmóti yfir vetrartímann í knattspyrnu. Jafnframt var lögð rík áhersla á að Ásbyrgismótið héldi sér í óbreyttri mynd. Þrjú héraðsmót verða því í sumar: Sumarleikar HSÞ, héraðsmót í knattspyrnu og hérðasmót í sundi. Jóhanna kynnti að endingu fyrirkomulag fréttabréfs HSÞ og stjórnarfunda. Stjórn HSÞ mun funda fyrsta fimmtudag í hverjum mánuði og verður fundarstaður breytilegur, en stjórnin mun flakka á milli aðildafélaga HSÞ og þannig kynnast betur þeirri starfsemi sem fram fer í hverjum stað og einnig munu aðildafélögin hafa tækifæri til að kynnast stjórninni betur. Vonast er því eftir að gott samstarf verði milli stjórnar og aðildafélaga HSÞ. Fréttabréf HSÞ mun svo verða gefið út annan þriðjudag í hverjum mánuði og sent út rafrænt á netföng þeirra sem vilja fá það.

Frá Völsung á Húsavík.
Framhaldsskólinn á Húsavík og Íþróttafélagið Völsungur undirrituðu á dögunum samstarfssamning um kennslu afreksíþróttaáfanga. Afreksíþróttaáfangar eru ætlaðir þeim nemendum sem stunda æfingar með íþróttafélagi fjórum til sex sinnum í viku. Afreksíþróttaáföngum er því ætlað að styðja við íþróttaiðkun nemenda með það að markmiði að þeir nái sem bestum árangri í sínum greinum. Nemendur í afreksíþróttaáföngum skuldbinda sig til þess að temja sér heilbrigðan lífsstíl og vera örðum nemendum fyrirmyndir í þeim efnum. Tekið af fsh.is en þar má einnig sjá áfangalýsingu og aðrar upplýsingar.



Skólamálaumræða.   (Bergljót Hallgrímsdóttir.)

Án þess að ætlun mín sé að blanda mér í umræður varðandi sveitarstjórnarkosningar í Þingeyjarsveit vorið 2010, eru þó nokkur atriði sem ég sem fyrrverandi starfsmaður skóla og foreldri  í sveitarfélaginu og forvera þess að hluta, Aðaldælahreppi, sé ástæðu til að benda á, vegna skrifa um skólamál á heimasíðunni,  http://123.is/641, undanfarið.

Sem skólastjóri leikskólans Barnaborgar (sem nú er búið að leggja niður) varð ég oft vör við áhyggjur foreldra, jafnvel örvæntingu, vegna þess hve fá börn væru orðin í árgangi í grunnskólanum, jafnvel allt niður í eitt barn í árgangi. Mikið fann ég til með foreldrum í þessari stöðu, enda ekkert sem er eins erfitt í lífinu og að þurfa að hafa áhyggjur af börnunum sínum. Með sameiningu sveitarfélaganna tveggja (Aðaldælahrepps og Þingeyjarsveitar) sá foreldrar eflaust tækifæri fyrir börnin sín; með því að sameina skólahald þriggja skóla í einn, yrðu árgangarnir stærri  og félagsleg og fagleg einangrun barnanna þar með rofin. Hvaða heilvita manni myndi líka detta í hug að ætlast til að eitt lítið sveitarfélag ræki þrjá grunnskóla með allri áhöfn og yfirbyggingu eins og um fleiri hundruð manna skóla væri að ræða. Heilt kjörtímabil hefur liðið frá áðurnefndri sameiningu án þess að nokkuð væri "hróflað" við skólunum, þ.e.a.s. Skólunum með stóru s-i. En það eru ekki skólarnir með litlu s -i sem segir um í afrekaskrá svonefnds samstöðulista á yfirstandandi kjörtímabili:  "Störf skólastjóra við leikskólann Barnaborg og Tónlistarskóla Hafralækjarskóla voru lögð niður, og færð undir skólastjóra Hafralækjarskóla, en störf deildarstjóra tekin upp í staðinn. Á komandi hausti verður starf skólastjóra Tónlistarskólans á Laugum lagt niður og sett undir skólastjóra Litlulaugaskóla en deildarstjóri ráðinn að tónlistarskólanum." Í sama plaggi segir: "Rekstur leikskóla, grunnskóla og tónlistarskóla er umfangsmesti og dýrasti þátturinn í rekstri og starfsemi sveitarfélagsins og því eðlilegt að hann sé til sífelldrar endurskoðunar. Mikilvægt er að slík endurskoðun sé unnin af vandvirkni og ígrundun, og þess gætt að hafa sem best samráð við foreldra og starfsfólk skólanna, svo nást megi sem víðtækust sátt til framtíðar í samfélaginu öllu." (tilvitnanir teknar af http:// 123.is/641, leturbreyting mín).

Það þarf því að ígrunda af vandvirkni  endurskoðun á rekstri skólanna með stóra essinu og hafa sem best samráð við foreldra og starfsfólk en skólana með litla essinu mátti og má bara slá af sisona. Það má lesa út úr ofangreindum tilvitnunum hverjir skólarnir með stóra essinu eru, því þeir einir eru eftir. Nú kann einhver að segja að það sé ekki það sama að leggja niður yfirmannastöður við skóla og "deilda" þá og að leggja einhverja skóla alfarið niður með manni og mús eins og gera þurfi ef fækka á grunnskólum. Fyrir því má færa rök með og á móti en bent skal á að til þess að vaxa og dafna sem best hvort sem er um að ræða karla, konur, þjóðfélög, sveitarfélög - eða skóla, er frelsið mikilvægast og dýrmætast. Það skal þó geta þess að sveitarfélögum er samkvæmt lögum skylt að reka grunnskóla en samskonar lagaskylda er ekki varðandi leikskóla og tónlistarskóla. Hugsanlega er það sálfræðileg skýring á muninum á Skóla og skóla. Það sem einu sinni var snjöll lausn, þ.e.a.s. að reka tónlistarskóla og grunnskóla í sama húsnæði er nú orðinn fjötur um háls fyrrnefnda skólans.

Forsvarsmenn svonefnds framtíðarlista fá prik fyrir að setja orðið, Grunnskóli Þingeyjarsveitar, á blað. Það er ekki lítið afrek útaf fyrir sig og orð eru til alls fyrst. Eftir sem áður verður þessi sameinaði skóli fámennur skóli svo rök og/eða óskhyggja um ágæti fámennra skóla fram yfir fjölmenna munu því eiga eins við um hann eins og þá öreindaskóla sem nú eru.  Rök um ágæti þess að börn "hjálpi" hvert öðru eru hins vegar varla gild en kunnugleg úr grunnskólageiranum: (Yngri börn fá hjálp frá hinum eldri. Þau sem eldri eru líta á sig sem mikilvæga leiðbeinendur hinna yngri. (tilvitnun tekin af http://123.is/641)). Börn eru ekki hjálparþurfi á hvaða aldri sem þau eru. Þau eru einstök hvert og eitt og eiga skýlausan rétt á að fá að takast á við lífið og námið á sínum forsendum og með sínum þroska  en ekki að það sé sífellt verið að "hjálpa" þeim við eitthvað eða yfir á eitthvert annað stig. Rök gegn löngum skólaakstri ber þó að taka alvarlega en sú umræða fer alltaf í gang þar sem verið er að taka upp eða breyta skólaakstri. Skiptir þá oftast ekki máli hvort verið er að keyra börn lengra eða skemmra. En hver hefur ákveðið að það séu alltaf börnin sem eru sífellt á ferðinni, getur skólinn ekki líka ferðast? Einhverjir muna þá tíma að FARskóli var í öllum hreppum í Íslandi. Hvernig væri skóli á hjólum? Hugsum út fyrir rammann.

Vorið 2009 fóru tveir leikskólar og tvær leikskóladeildir í Suður Þingeyjarsýslu með elsta árganginn í skólunum í útskriftarferð eins og mörg undanfarin ár. Þetta voru alls 10 krakkar úr öllum fjórum skólunum. Í ferðinni voru þau sundur og saman eftir skólum eins og gengur en blönduðust samt vel á ekki lengri tíma en ferðin tók. Einhvern tíman áður en ferðinni lauk spurði ég krakkana eitthvað á þá leið, hvort þeim myndi finnast gaman að fara öll saman í grunnskóla næsta vetur. Það heyrðist margraddað juhúúú og gleðin skein úr hverju andliti. Hvar hafa sjónarmið barnanna sjálfra komið inn í umræðuna um framtíðarskólamál í Þingeyjarsveit?   

Bergljót Hallgrímsdóttir




Svar við svargrein. (Ólafur Arngrímsson)

Meira af ísbjörnum

Frambjóðendur Framtíðarlistans þau Árni Pétur Hilmarsson og Ásta Svavarsdóttir hafa brugðist við grein minni sem ég skrifaði í framhaldi af lestri á skólastefnu Framtíðarlistans. Ég þakka þeim skrifin og get jafnframt lýst því yfir að ólíkt líkar mér grein þeirra betur en framsetning Framtíðarlistans á skólastefnu sinni. Þar tel ég að fólk hefði átt að vanda sig betur og gefa sér meiri tíma áður en stefnan var send út.

Þegar rædd eru jafn mikilvæg mál samfélagsins og skólamál, er mikilvægt að halda umræðunni sem allra mest án sleggjudóma og upphrópana. Þau Árni Pétur og Ásta gera heiðarlega tilraun til þess með skrifum sínum. Þau vanda sig. Það ber að þakka og veit vonandi á gott. - Rétt er þó að benda á mikilvægi þess þegar fólk byggir skoðanir sínar á niðurstöðum rannsókna, að þær rannsóknir séu gerðar við aðstæður sem eru sambærilegar okkar íslensku. Sumt af þeim rannsóknum sem gerðar hafa verið á fámennum skólum hafa til að mynda verið gerðar á stöðum í heiminum þar sem annað menningarstig er ríkjandi, fjárhagur íbúa ekki samanburðarhæfur við Ísland og samgöngumál einnig með öðrum hætti. Sumar okkar íslensku rannsókna eru líka það gamlar að þær eru tæplega nothæfar í dag vegna samfélagslegra breytinga, m.a. hvað varðar samgöngur, uppbyggingu kennaranáms og meiri fjölda fagmenntaðra kennara. Það hefur t.d. margt breyst síðan þau Sigþór og Margrét gerðu sína rannsókn. Þess vegna skiptir líka máli að velja ,,réttar" rannsóknir til að byggja á. Varðandi tilvitnanir Framtíðarlistans í hinar svo kölluðu skólaskýrslur skal ég fúslega játa að ég þorði ekki með nokkru móti að vitna í þær, af þeirri einföldu ástæðu að mér hefur skilist að skýrslurnar séu svo vondar. ,,Ekki skeinipappírs virði" er haft eftir sveitarstjórnarmanni í fréttamiðli sveitarinnar. - Svo er eins og fólk lesi bara þær setningar sem falla best í geð en sleppi hinum. Mér sýnist t. d. að Framtíðarlistanum hafi sést yfir eina lykilsetningu í síðusti skólaskýrslu frá apríl 2010. Þar segir nefnilega á bls 37 um hugmyndina að byggja einn skóla á Laugum:  "Í ljósi efnahagsaðstæðna er þetta tæplega raunhæfur möguleiki. - En nóg um það, svona togi er auðvitað hægt að halda endalaust áfram í tómu tilgangsleysi. Ég nenni því ekki. Mest er um vert að við höldum umræðunni sem mest án sleggjudóma og upphrópana. Þar hafa þau Ásta og Árni Pétur nú lagt sitt af mörkum.

 

Allir skólar í Þingeyjarsveit flokkast sem fámennir skólar. Líka Framhaldsskólinn á Laugum. Það er einnig afar sennilegt að eitthvað verði um samkennslu árganga í sameinuðum skóla, jafnvel þó nemendafjöldi nái 130 - 140. Það stafar af misjöfnum fjölda í árgöngum. Framhaldsskólinn á Laugum hefur á undanförnum misserum tekið upp breytt skipulag og kennsluhætti, sem um margt eru af svipuðum toga og samkennsla árganga. Þar er á ferðinni einstaklingsmiðað nám sem að hluta til er sett upp með líkum hætti og víða hefur verið gert í fámennum og fjölmennum grunnskólum. Eins konar opin svæði eða smiðjur, þar sem nemendur vinna að ólíkum verkefnum á sama tíma undir leiðsögn kennara, sem ekki eru endilega "sérfræðingar" í viðkomandi efni. Ekki veit ég betur en þetta hafi gefist vel og hafi fengið góða dóma.

 

Það verður ævinlega undir hverjum og einum kennara komið hvernig honum tekst til við kennslu. Við því er svo sem ekkert að segja. Ég fullyrði hins vegar að jákvæður, duglegur og hugmyndaríkur kennari getur leyst samkennsluna jafn vel af hendi og árgangabundna kennslu í fjölmennum skóla. Á það hefur nefnilega verið bent að í hverjum árgangi er þroska- og getumunur nemenda oft svo mikill að vel má jafna við samkennslu árganga. Hér er því í grunninn um sama fyrirbærið að ræða, fyrst og fremst eðli og eiginleika hvers einstaklings sem koma þarf til móts við. Hvort það er gert í 20 nemenda skóla eða 200 nemenda skóla skiptir í raun engu máli.  Af þessum sökum hefur umfjöllun um fámenna skóla og samkennslu árganga breyst í kennaranámi upp á síðkastið, snýst núna fyrst og fremst um einstaklingsmiðað nám og kennslu, einfaldlega vegna þess að það er nauðsynlegt, hvort heldur um er að ræða samkennslu árganga eða árgangabundna kennslu.  Því segja menn nú að hver kennari þurfi í raun að vera eins konar "sérkennari".

 

Tilgangurinn með mínum skrifum er fyrst og fremst að vekja athygli lesenda á því að eðli fámennra skóla er ekki hægt að nota sem rök fyrir því að byggja eigi einn skóla fyrir allt sveitarfélagið. Við það stend ég. Þeir sem endilega vilja byggja einn skóla þurfa þess vegna að finna sér önnur og sterkari rök í málinu.

 

Þau Árni Pétur og Ásta ræða um tilfinningar foreldra gagnvart börnum sínum, ágætt og þarft innskot. Börnin, nemendur, hafa líka sínar tilfinningar. Í framtíðinni er það þeirra mat sem skiptir mestu máli þegar litið verður yfir farinn veg og verk okkar dæmd. Þess vegna ætla ég að lokum að birta hér örstuttan kafla úr ritgerð sem nemandi nokkur skrifaði eitt sinn þegar hann var að ljúka námi í 10. bekk í fámennum skóla, - fyrir lá að leggja frá ströndu og sigla til nýrra ævintýralanda. Þar segir:

 

Þegar við fluttum hingað vissi ég ekki við hverju væri að búast, en krakkarnir tóku okkur opnum örmum og við eignuðumst fljótt nýja og góða vini. Þannig eru krakkarnir hér. Það er enginn sem er vondur né stríðinn. Það er kostur við þennan litla sveitaskóla. Ég veit að í fjölmennum bæjum er ekki eins auðvelt að eignast vini, og vinasamböndin eru ekki jafn sterk og þau eru hér í sveitinni. Maður þarf ekki einu sinni að fara langt til þess að sjá þennan mun.  ... - Hér er hægt að treysta flestum, ef ekki öllum, og maður finnur að fólki þykir vænt um mann og því er ekki sama hvernig manni líður eða hvað maður gerir. Skólinn er eins og manns annað heimili. Og síðan hvenær hefur verið auðvelt að skipta um heimili?

Að svo mæltu hef ég lokið við að leika minn "Ísbjarnarblús". Hann verður ekki leikinn frekar. Hvort ísbjörninn verður að lokum skotinn getur framtíðin ein leitt í ljós. - Góðar stundir.


Ólafur Arngrímsson




Svar Framtíðarlistans við grein Ólafs Arngrímssonar.

- Bjartsýni þvingar okkur til aðgerða, svartsýni er þægileg afsökun fyrir að gera ekki neitt -Ernest Dichter

Við hjá Framtíðarlistanum viljum þakka Ólafi Arngrímssyni fyrir grein hans birtri á 641 Fréttasíðu Þingeyjarsveitar þann 19. síðastliðinn og uppibyggilega gagnrýni í okkar garð. Við fögnum opinberri umræðu og teljum reyndar miður að hún hafi hvorki hafist fyrr né verið meiri en raun ber vitni.

Best hefði verið ef þetta mál hefði verið rætt í rólegheitum á undanförnum tveimur árum eftir sameininguna en ekki bara nú undir formerkjum kosningaslagsins. En úr því sem komið er er ekkert við því að gera.

Í grein sinni finnur Ólafur helst að því að við rökstyðjum ekki með vísunum í heimildir tillögur okkar í skólamálum. Er okkur bæði ljúft og skylt að bregðast við þeim óskum.

Viljum við þó með allri vinsemd benda á að við vísuðum í okkar Skólastefnu til tveggja skólaskýrslna sem unnar hafa verið um málið og eru þar raktar ýmsar rannsóknir um kosti og galla fámennra skóla.

Hafi þær farið fram hjá einhverjum er hægt að finna þær hér:
http://www.rha.is/static/files/Rannsoknir/2007/Skolamal_S-Thing-juli-2007_loka.pdf  
http://123.is/641/page/26815/  

Ólafur segir í grein sinni að Framtíðarlistinn láti:

[..] nægja að byggja faglegu rökin á eigin skoðunum og tilfinningum en ekki vísindalegum niðurstöðum og hagræða jafnvel staðreyndum til að styðja við skoðanir sínar og langanir.

Þetta er ekki alls kostar rétt. Í lokaorðum seinni skólaskýrslunnar segir:

Eins og áður segir eru ýmsar fjárhagslegar forsendur óvissar. Það gegnir bæði um
rekstrargrundvöll skólana en einnig það umhverfi sem þeim er búið, t.a.m. í formi framlags
Jöfnunarsjóðs Sveitarfélaga. Þrátt fyrir það má telja ljóst að það er fjárhagslega hagkvæmast
til langs tíma litið að byggja upp einn grunnskóla í sveitarfélaginu. Sameinaður skóli ætti að
vera hagkvæmari rekstrareining en þeir þrír skólar sem nú eru í rekstri. Það hefur einnig ýmsa
félagslega kosti í för með sér. Þar má nefna stærri bekkjardeildir sem skapa grundvöll fyrir
sterkara faglegu starfi, minni hættu á félagslegri einangrun vegna fámennis og uppbyggingu
samkenndar og sjálfsmyndar sveitarfélagsins. Rökréttasta staðsetning slíks skóla væri að
Laugum og myndi hann styrkja framhaldsskólann þar og skjóta sterkari stoðum undir
þéttbýliskjarna sveitarfélagsins sem gegnir mikilvægu þjónustuhlutverki fyrir íbúa þess.
Ennfremur má ætla að slíkur skóli gæti tekið við börnum frá Mývatnssveit ef þessi
sveitarfélög sameinast í náinni framtíð eins og líklegt verður að teljast.

Við byggjum einnig á því sem við teljum vera meirihlutavilja foreldra í sveitarfélaginu. Í skýrslu RHA sem unnin var um skólamál í Suður-Þingeyjarsýslu 2007 segir:

Á hverju skólasvæði fyrir sig höfðu foreldrar áhyggjur af þeirri íbúafækkun sem orðið hefur og fyrirsjáanleg er á næstu árum. Ein af afleiðingum þess er að fámennir árgangar barna koma niður á félagslegum samskiptum barnanna. Ekki er auðvelt að eignast vini við þessar aðstæður.

Það er því vissulega rétt að við byggjum á skoðunum, tilfinningum og umhyggju foreldra gagnvart börnum sínum. Og vissulega eru svoleiðis hlutir ekki hátt skrifaðir í hinu vísindalega samfélagi. Við leyfum okkur samt að álíta að þetta skipti þó einhverju máli í hinu mannlega samfélagi og treystum því jafnvel að foreldrar viti hvernig börnum sínum líði.

Við getum svo sannarlega tekið undir með Ólafi er hann segir:

Í örstuttu máli má segja að fræðimönnum beri saman um að ógerningur sé að fullyrða hvort fámennir skólar séu í eðli sínu betra skólaform en fjölmennir skólar, eða öfugt. Báðar skólagerðirnar hafa sína kosti og galla. Hvorug skólagerðin hefur hins vegar þess háttar galla sem ekki er hægt að sjá við með öflugu og vakandi starfi og með því að tileinka sér kennsluaðferðir sem henta eðli viðkomandi nemendahópa.

Það eru vissulega engar rannsóknir sem sýna að fjölmennir skólar séu betri. Á sama hátt eru engar rannsóknir sem segja að fámennir skólar séu betri. Sú niðurstaða mun alltaf velta á skoðunum og tilfinningum viðkomandi.

Ólafur bendir á marga kosti fámennra skóla og vísar á síður og rannsóknir máli sínu til stuðnings. Er það vel. En það eru líka til rannsóknir sem benda á ókosti fámennra skóla:

Hayes (1993) tekur saman þá erfiðleika sem Miller og Schiefelbein telja sérstaklega tengjast fámennum skólum. Það eru eftirtalin atriði: samkennsla árganga, kennarar þurfa að undirbúa kennslu í mörgum fögum dag hvern, kennarar þurfa að kenna fög sem þeir hafa ekki sérþekkingu á, tæki og gögn eru takmörkuð eða gömul, bókasöfn og upplýsingasöfn fyrir nemendur eru fátækleg, Kennarar hafa ýmsar aðrar skyldur en kennslu, s.s. félagsmál nemenda og stjórnun. Framhaldsskólar eru fjarri. Kennarar eru einangraðir frá endurmenntun. Stuðningur við starfið er takmarkaður eða enginn. Einkalíf er lítið.

Framtíðarlistinn hefur engar efasemdir um hæfni skólastjórnenda, kennara né faglegt starf skólanna. Við höfum engu að síður áhyggjur af samkennslunni skv. tilvitnun að ofan og einnig vegna þessa:

Skólinn notar aðallega námsefni frá Námsgagnastofnun og Skólavefnum auk þess sem kennarar útbúa efni eftir þörfum. Það námsefni sem er í boði er misjafnt að gæðum. Ánægja er með námsefni í kristinfræði þar sem samfella er upp öll aldursstig. Nokkuð gott námsefni er fáanlegt í landafræði fyrir miðstig og unglingastig. Skortur er á hentugu námsefni í sögu og skrift á yngra stigi og miðstigi. Erfitt er að finna hentugt námsefni fyrir náttúrufræði og samfélagsfræði fyrir yngsta stig. Í megindráttum er hægt að segja að framboð námsefnis henti illa samkennsluskólum og stærðfræðinámsefni fyrir yngri deildir og miðstig alls ekki.
Sjálfsmat Grunnskólans í Breiðdalshreppi.

Og einnig:

Samkvæmt Kristínu Aðalsteinsdóttur er smæð samfélags hins fámenna skóla og náin félagsleg tengsl oft byrði á kennurum og getur valdið erfiðleikum við formleg samskipti innan skóla og við samfélagið. Niðurstaða hennar er sú að kennarar í fámennum skólum noti fábreyttar kennsluaðferðir og eigi ekki árangursríkt samstarf við samstarfsmenn og foreldra. Auk þess að þeir hafi sjálfir ekki tiltrú á kostum fámennis og séu oft faglega einangaraðir. Samkvæmt Margréti Harðardóttur og Sigþóri Magnússyni (1990) reynist samkennsla kennurum erfið þar sem skipulag kennslu tekur of sterkt mið af því kennslufyrirkomulagi og skipulagi sem tíðkast í fjölmennum skólum (Kristín Aðalsteinsdóttir, 2000; Margrét Harðardóttir og Sigþór Magnússon, 1990).
Skólamál í Öxarfirði RHA Febrúar 2009

Framtíðarlistanum er það fullkomlega ljóst að sveitarfélagið er rekið með halla og skera þarf niður. Hins vegar er stærsti útgjaldaliðurinn skólarnir þrír. Skatttekjur á árinu 2009 voru 541.376.000 og kostnaður vegna fræðslumála var 374.823.000. Það eru 69.2%.

Við erum með 6 skólastjórnendur yfir 135 börnum. Í skólunum þremur eru 53 starfsmenn í 43,4 stöðugildum, kennarar, skólaliðar og starfsfólk í eldhúsi. Það eru 2,5 börn á hvern starfsmann. (Skólaskýrslan.)

Við myndum spara 50-100 milljónir á ári við að fækka kennurum um 10 og skólastjórum um 4.
50 milljóna króna sparnaður á ári í 20 ár gerir 1000 milljónir.

Bygging nýs skólahúsnæðis verður kostnaðarsöm til skamms tíma. Aðgerðaleysið er kostnaðarsamt til langs tíma. Að taka ekki á þessum vanda er svipað og að leyfa ísbirni að ráfa um óáreittum af því hann er svo krúttlegur bangsi.

Með vinsemd og virðingu,

Árni Pétur Hilmarsson  skipar 1. sæti Framtíðarlistans
Ásta Svavarsdóttir        skipar 2. sæti Framtíðarlistans



Stefnuskrá Samstöðu.  Samstaða-Stefnuskrá I.pdf



Ágæti kjósandi.

Samstaða býður nú fram lista til sveitarstjórnar í annað sinn, en Samstaða hefur verið í meirihluta í sveitarstjórn Þingeyjarsveitar frá 14. júlí 2008. Á síðustu tveimur árum hefur margt gengið vel, annað miður og auðvitað er það svo að efnahagsþrengingarnar hafa haft áhrif í þessu sveitarfélagi eins og í þjóðfélaginu öllu.
Á fyrstu mánuðunum eftir sameiningu Aðaldælahrepps og Þingeyjarsveitar var unnið mikið starf í samræmingu þjónustu, bókhalds, gjaldskráa og öðru sem laut að sameiningunni.
Ný leikskóladeild var sett á fót í Bárðardal. Störf skólastjóra við leikskólann Barnaborg og Tónlistarskóla Hafralækjarskóla voru lögð niður, og færð undir skólastjóra Hafralækjarskóla, en störf deildarstjóra tekin upp í staðinn. Á komandi hausti verður starf skólastjóra Tónlistarskólans á Laugum lagt niður og sett undir skólastjóra Litlulaugaskóla en deildarstjóri ráðinn að tónlistarskólanum.
Rekstur leikskóla, grunnskóla og tónlistarskóla er umfangsmesti og dýrasti þátturinn í rekstri og starfsemi sveitarfélagsins og því eðlilegt að hann sé til sífelldrar endurskoðunar. Mikilvægt er að slík endurskoðun sé unnin af vandvirkni og ígrundun, og þess gætt að hafa sem best samráð við foreldra og starfsfólk skólanna, svo nást megi sem víðtækust sátt til framtíðar í samfélaginu öllu.

Ráðinn var verkefnisstjóri yfir þjónustusvið sveitarfélagsins. Félagsleg heimaþjónusta var tekin yfir til sveitarfélagsins, sú starfsemi var endurskipulögð og nýjar reglur settar um hana. Gerð var tilraun um sameiginlega félagsmiðstöð ungmenna úr öllu sveitarfélaginu og mikill kraftur og jákvæðni er í félagsstarfi aldraðra á vegum sveitarfélagsins. Jafnréttisáætlun var samþykkt fyrir sveitarfélagið. Mikil vinna og fjármunir hafa farið í gerð aðalskipulags fyrir Þingeyjarsveit og sér nú fyrir endann á þeirri vinnu.

Sveitarfélagið var rekið með talsverðum halla árið 2009. Við gerð fjárhagsáætlunar þess árs var lagt upp með að standa vörð um störf og hafa gjaldskrárhækkanir í lágmarki vegna óvissuástands í fjármálum í þjóðfélaginu. Við fjárhagsáætlunargerð 2010 var gripið til markvissra aðgerða til að lækka útgjöld og auka tekjur sveitarfélagsins. Á næstu árum verður að sýna mikla aðgát og aðhald í fjármálum til að ná hallalausum rekstri.

Framundan eru líka tækifæri. Á næstu mánuðum munu línur skýrast hvað varðar orkuvinnslu á Þeistareykjum og atvinnuuppbyggingu í tengslum við hana. Þingeyjarsveit hefur að undanförnu orðið mun virkari þátttakandi í þróun þessara mála og lagt í málaflokkinn verulega vinnu. Sveitarfélagið er aðili að viljayfirlýsingu milli ríkisstjórnar Íslands og þriggja sveitarfélaga um samstarf aðila á sviði orkurannsókna, orkunýtingar og atvinnuuppbyggingar í Þingeyjarsýslum. Sveitarstjóri situr í verkefnisstjórn er vinnur nú samkvæmt þessari yfirlýsingu. Takist að leiða til lykta þau markmið sem unnið er að fyrir hönd sveitarfélagsins í þessu starfi er enginn vafi á því að hér munu búsetugæði aukast verulega, öllum íbúum sveitarfélagsins til góðs.

Í þessum bæklingi koma fram helstu áhersluatriði framboðsins til næstu fjögurra ára. Á lista Samstöðu er fólk sem er tilbúið að vinna að hagsmunum íbúa sveitarfélagsins með lýðræði og ábyrga stjórnunarhætti að leiðarljósi. Atkvæði þitt getur veitt þessu fólki brautargengi og þannig stuðlað að farsælli framtíð fyrir alla íbúa sveitarfélagsins - veldu Samstöðu.

Stjórnsýsla

Samstaða leggur til að fjórar fastanefndir starfi í sveitarfélaginu. Þær verði fræðslunefnd, félags- og menningarmálanefnd, skipulags- og umhverfisnefnd og atvinnumálanefnd, ennfremur að ný sveitarstjórn ráði sveitarstjóra
Unnið verði eftir samþykktri jafnréttisáætlun. Þar kemur meðal annars fram að gætt verði jöfnuðar milli kynja við skipan í nefndir á vegum sveitarfélagsins.

Félagsþjónusta

Samstaða leggur til að sveitarfélagið kaupi áfram þjónustu af Félagsþjónustu Norðurþings og verði sem nú aðili að dvalarheimilum aldraðra á Húsavík og á Eyjafjarðarsvæðinu. Aðgengi að búsetu fyrir aldraða verði áfram tryggt á Eyjafjarðarsvæðinu og Húsavík. Öldruðum verði veitt þjónusta til að búa í sveitinni sinni svo lengi sem vilji og heilsa leyfir og lögð verði sérstök rækt við málefni þeirra eins og grunnur hefur verið lagður að.

Skólamál
 
Umfangsmesta starfsemi sveitarfélagsins er rekstur leikskóla, grunnskóla og tónlistarskóla.
Samstaða leggur til að engar grundvallabreytingar verði gerðar á skólastarfi í sveitarfélaginu að minnsta kosti næstu tvö ár. Standa verður vörð um hið góða starf sem unnið er í skólum sveitarfélagsins, þó áfram verði gætt aðhalds í rekstri þeirra.
Unnin verði skólastefna fyrir sveitarfélagið á kjörtímabilinu.
Settur verði á fót starfshópur heimamanna, sem vinni með skólasamfélaginu að því að móta framtíðarsýn í skólamálum sveitarfélagsins. Starfshópurinn skili áliti til sveitarstjórnar ekki síðar en á miðju kjörtímabili.
Þó svo að Framhaldsskólinn á Laugum sé ekki á forræði sveitarfélagsins er Samstöðu ljós þýðing hans fyrir samfélagið. Góð tenging og samskipti Framhaldsskólans við grunnskóla sveitarfélagsins styrkir starfsemi skólanna allra.

Menningar-æskulýðs-og íþróttamál

Samstaða leggur til að áfram verði leitað leiða til að bæta rekstur félagsheimila og auka nýtingu þeirra, meðal annars kannaðir möguleikar á leigu eða sölu.
Bókasöfn sveitarfélagsins verði rekin á þremur stöðum og unnið verði að skráningu þeirra.
Haldið verði áfram með þróun félagsmiðstöðvar fyrir unglinga.
Ungmennaráð verði starfandi í sveitarfélaginu.
Vinnuskóli verði starfræktur yfir sumarmánuðina fyrir unglinga og starf hans taki mið af uppeldislegu gildi og gagnsemi fyrir samfélagið.
Íþrótta- og æskulýðsstarf svo og félags- og menningarstarfsemi verði styrkt eftir föngum.

Brunamál og almannavarnir

Samstaða leggur til að sveitarfélagið verði áfram aðili að samstarfi á svæðinu um mengunarvarnir.
Áfram verði rekið slökkvilið og eldvarnareftirlit í samstarfi við Skútustaðahrepp.
Samstaða telur mikilvægt fyrir öryggi íbúanna að hafa núverandi slökkvistöðvar starfandi áfram.

Skipulags- og byggingamál

Nú liggja fyrir drög að aðalskipulagi Þingeyjarsveitar þar sem mótuð er stefna varðandi landvernd og landnotkun með það að leiðarljósi að varðveita land til matvælaframleiðslu. Einnig er þar lögð áhersla á að standa vörð um búsetu í sveitarfélaginu öllu. Samstaða mun vinna í anda þessarar stefnu.

Samgöngumál

Samstaða mun berjast fyrir gerð Vaðlaheiðarganga enda eru þau mikilvæg fyrir búsetu- og atvinnuþróun í sveitarfélaginu. Að sama skapi verði lögð áhersla á aukið viðhald, uppbyggingu og lagningu bundins slitlags á malarvegi í sveitarfélaginu. Samstaða leggur til að unnið verði að aukinni notkun Húsavíkurflugvallar.
Ennfremur að unnið verði enn frekar að eflingu háhraðanettengingar og GSM sambands innan sveitarfélagsins.

Umhverfismál

Samstaða leggur til að mótuð verði umhverfisstefna í sveitarfélaginu og hún kynnt.
Einnig verði mótuð stefna í samvinnu við Sorpsamlag Þingeyinga um flokkun sorps, meðferð spilliefna og sorplosun. Þá telur Samstaða óhjákvæmilegt að rekstur Sorpsamlags Þingeyinga verði tekinn til gagngerrar skoðunar.
Samstaða telur að hvetja þurfi til bættrar umhirðu lands og mannvirkja og kynna íbúum sveitarfélagsins og sumarbústaðaeigendum markmið og reglur er lúta að umhverfismálum.
Einnig að gæta þurfi þess sérstaklega að frágangur og umgengni um Þeistareykjasvæðið sé eins góð og mögulegt er við þær miklu framkvæmdir sem þar eru fyrirhugaðar.


Atvinnumál

Samstaða vill kynna með markvissum hætti þann aðgang að þjónustu og ráðgjöf sem felst í aðild að Atvinnuþróunarfélagi Þingeyinga.
Samstaða telur að hlúa þurfi að þeirri starfsemi sem fyrir er í sveitarfélaginu, ekki síst landbúnaði, og leitast verði við að skapa það umhverfi sem auðveldi atvinnuuppbyggingu einstaklinga og fyrirtækja og að bæta þurfi upplýsingar og merkingar fyrir ferðamenn.
Samstaða leggur áherslu á að nýta þá orku sem aflað verður í sveitarfélaginu til atvinnuuppbyggingar í Þingeyjarsýslum.


Að lokum, ágæti kjósandi, viljum við hvetja þig til að ganga til liðs við okkur í Samstöðu og móta með okkur öflugt sveitarfélag.

Mætum öll á kjörstað og setjum x við Samstöðu - setjum x við A.

A-listi Samstöðu:

1. Ólína Arnkelsdóttir Hraunkoti 2
2. Arnór Benónýsson Hellu
3. Margrét Bjarnadóttir Dæli
4. Sif Jóhannesdóttir Hafralækjarskóla
5. Ásvaldur Æ. Þormóðsson Stórutjörnum
6. Friðrika Sigurgeirsdóttir Bjarnarstöðum
7. Eiður Jónsson Árteigi
8. Erlingur Teitsson Brún
9. Gísli Sigurðsson Brekkukoti
10. Sigurður Skúlason Vöglum 2
11. Garðar Jónsson Stóruvöllum
12. Kristján Snæbjörnsson Laugabrekku
13. Sigrún Jónsdóttir Sólgarði
14. Snæfríður Njálsdóttir Árbót



Í aðdraganda sveitarstjórnarkosninga.

Þegar ég var ungur drengur í barnaskóla í Reykjadal bar svo við eitt sinn að fréttir bárust af því í útvarpi að ísbjörn hefði gengið á land í Grímsey. Björninn hafði raunar verið lagstur í híði og hugðist hafa vetursetu í eynni, en rumskaði af einhverjum ástæðum og börn urðu hans vör. Eyjarskeggjar brugðu skjótt við og skutu björninn, enda slík dýr stórhættuleg mönnum, eins og við höfum oftsinnis heyrt nú á síðustu árum, þegar bangsa hefur orðið vart hér á norðurströnd landsins. En þarna í barnaskólanum í Reykjadal í denn tíð, urðu nokkrar umræður um viðbrögð við landgöngu ísbjarna. Bragi Melax, sem þá var skólastjóri þar, spurði okkur krakkana hvernig við teldum skynsamlegast að bregðast við, gengjum við fram á ísbjörn á leið okkar heim úr skólanum. Flest urðum við nokkuð hugsi og höfðum svo sem ekki svör á reiðum höndum við svo ógnvænlegri uppákomu. Einn fermingarbróðir minn var þó ekki í nokkrum vafa og svaraði kokhraustur: ,,Ég myndi bara skjóta hann". Stutt og laggott, - einföld og pottþétt lausn við vandanum: Bara skjóta hann. - Raunar gengum við Reykdælingar alls ekki um vopnaðir á þessum árum þannig að það var ekki gott að átta sig á hvernig umrædd lausn yrði framkvæmd í snatri, en það skipti fermingarbróður minn svo sem engu. Hann ætlaði bara skjóta bölvaðan bangsann.

Þegar ég las heimsenda skólastefnu Framtíðarlistans hér um daginn, gat ég ekki varist því að hugsa til míns gamla vinar, - hinnar vopnlausu skyttu. Framtíðarlistann skortir nefnilega ekki hugmyndaflugið en hann skortir hins vegar vopnin. Það er ekki flókið að setja fram útópíska stefnu (hið fullkomna samfélag sem hvergi er til nema í draumsýn) ef menn þurfa hvorki að finna henni faglega né fjárhagslega undirstöðu. Láta nægja að byggja faglegu rökin á eigin skoðunum og tilfinningum en ekki vísindalegum niðurstöðum og hagræða jafnvel staðreyndum til að styðja við skoðanir sínar og langanir. Og þegar kemur að því að finna stefnunni fjárhagslegan grundvöll segja menn bara: ,,Við getum þetta fjárhagslega". Það þarf auðvitað enga sérfræðinga til að sjá í gegnum slíkan málflutning.

Ég ætla ekki að fjalla hér um ýmsar vafasamar fullyrðingar Framtíðarlistamannanna varðandi vegalengdir í skólaakstri barna í Þingeyjarsveit, hugsanlegan sparnað af uppsögnum skólastjóra, kennara og annarra starfsmanna, samfélagsleg áhrif af byggingu eins skóla fyrir sveitarfélagið o.s.frv. Í skólastefnu Framtíðarlistans eru hins vegar taldir til ýmsir gallar á fámennum skólum og samkennslu árganga og virðist slíkt fyrirkomulag jafnvel talið skaðlegt nemendum. Undir því er erfitt að sitja, ekki síst fyrir mann sem allan sinn starfsaldur hefur unnið að viðgangi umræddrar skólagerðar, farið fyrir Samtökum fámennra skóla og haft forgöngu um það í landinu að mögulegt sé að samreka leik- grunn- og tónlistarskóla. Sennilega sú nýleg lagabreyting í skólamálum sem nýtist dreifbýlinu hvað best.

Annað hvort er skólastefna Framtíðarlistans sett fram gegn betri vitund frambjóðenda, eða þá að hún byggist á mikilli vanþekkingu á fámennum skólum og almennri kennslufræði. Raunar virðist sem öll umræða síðustu ára um ágæti aldursblöndunar og einstaklingsmiðaðrar kennslu hafi algerlega farið fram hjá höfundum stefnunnar. Ógerlegt er í stuttri grein að bæta úr því, en hafi einhverjir áhuga á að auka við þekkingu sína, t.d. áður en þeir semja næstu skólastefnu, má benda þeim á að fara inn á þessa slóð: http://skolar.skagafjordur.is/sfs/  
Hér er að finna ítarlega umfjöllun um eðli fámennra skóla, kennsluhætti, námsmat o.fl., auk þess sem þarna er að finna góðan leslista um efnið, bæði á íslensku og erlendum málum. Eftirfarandi má t.d. lesa á forsíðu:

Með samkennslu árganga er átt við kennslu í námshópum þar sem árgangar eru tveir eða fleiri og byggt er á kennsluskipulagi sem miðar að því að kenna árgöngunum saman, sem samstæðum hópi nemenda með mismunandi námsþarfir, án varanlegrar aðgreiningar eftir aldri eða námsgetu. Í samkennslu er leitast við að skapa börnum á mismunandi aldri aðstæður til náms á eigin forsendum, en ekki samkvæmt aldurstengdum markmiðum námskrár eða aldurstengdu námsefni.

Um meinta félagslega skaðsemi fámennra skóla (ótrúlega lífseigur misskilningur), má svo t.d. lesa í Vegpresti, handbók fyrir skóla, sem Samtök fámennra skóla gáfu út 1995. Sérstaklega má benda á þessa grein: Kennslufræðileg umfjöllun um samkennslu: Aldursblöndun. Þar segir m.a.:

Samvera barna á ólíkum aldri er forsenda þess að þekking færist frá þeim eldri til hinna yngri. Yngri börn fá hjálp frá hinum eldri. Þau sem eldri eru líta á sig sem mikilvæga leiðbeinendur hinna yngri. Í aldursblönduðum barnahópum eru eldri börnin oft verndarar hinna yngri. Í stórum skólum hefur sums staðar verið gerð tilraun með að láta eldri börn taka að sér hin yngri og vernda þau til þess m.a. að koma í veg fyrir stríðni og einelti. Þetta hefur þótt gefast vel.

Í stórum skólum eru stórir bekkir oft vandamál. Ekki bara vegna þess náms sem þar á að fara fram heldur getur verið erfitt að mynda samkennd og samheldni meðal nemenda. Nemendur geta einnig átt erfitt með að læra að vera í skóla, þ.e.a.s. hvernig maður á að haga sér í skólanum. Aldursblöndun er ákveðin lausn á þessu því að eldri nemendur eru þeim yngri fyrirmynd. Þarna standa fámennir skólar vel að vígi. (Byggt á 6. kafla bókarinnar Udelt og Fådelt skole - ei innföring, eftir Nils Eckhoff. Lauslega þýtt og staðfært af Hafsteini Karlssyni).

Í örstuttu máli má segja að fræðimönnum beri saman um að ógerningur sé að fullyrða hvort fámennir skólar séu í eðli sínu betra skólaform en fjölmennir skólar, eða öfugt. Báðar skólagerðirnar hafa sína kosti og galla. Hvorug skólagerðin hefur hins vegar þess háttar galla sem ekki er hægt að sjá við með öflugu og vakandi starfi og með því að tileinka sér kennsluaðferðir sem henta eðli viðkomandi nemendahópa. Sterkar vísbendingar eru hins vegar um að nemendur fámennra skóla séu almennt félagslega sterkari en nemendur fjölmennra skóla þegar út í lífið er komið, einfaldlega vegna þess að í fámenninu komumst við ekki hjá því að taka þátt, hvort sem okkur líkar það nú betur eða verr. Það er auk þess alkunna að hvergi verður maðurinn jafn einn og í iðandi mannhafi stórborganna.
Að nota eðli hins fámenna skóla sem rök fyrir því að í Þingeyjarsveit eigi að byggja einn skóla er í besta falli byggt á misskilningi en í versta falli beinlínis óheiðarlegt.

En því fylgir vissulega ábyrgð að vera félagslega virkur í samfélagi. Það er ekki bara nóg að þora. Það hefði verið skynsamlegt af höfundum skólastefnu Framtíðarlistans að lesa fundargerð sveitarstjórnar Þingeyjarsveitar frá 6. maí s.l. Þar segir í 7. lið: " ... er ljóst að fjárhagsleg staða sveitarfélagsins er erfið. Tekjur að frádregnum rekstrargjöldum nægja ekki fyrir vöxtum og afborgunum lána (leturbreyting undirritaðs). Því þarf að gæta aðhalds og leita allra leiða til að lækka skuldir og rekstrargjöld og auka tekjur sveitarfélagsins svo það geti staðið við skuldbindingar sínar í framtíðinni."

Dettur virkilega einhverjum ábyrgum manni í hug að sveitarfélag sem svo er ástatt um hafi efni á því að byggja skóla fyrir hátt í milljarð króna? Og það þegar viðkomandi sveitarfélag á meira en nóg af ágætu skólahúsnæði fyrir.

Þeir sem bjóða sig fram til að stýra 1000 manna samfélagi þurfa svo sannarlega að hafa ýmislegt til brunns að bera. Þeim dugir ekki að fara fram með óskhyggjuna eina að vopni. Slíkir leiðtogar þurfa þvert á móti að standa báðum fótum á jörðinni. Þeir þurfa að vera raunsæir og þeim ber að hafa hag allra þegna sveitarfélagsins að leiðarljósi. - Og því miður þurfa þeir líka að vera fróðir um margt. Svo virðist sem sumt af þessu hafi skort þegar skólastefna Framtíðarlistans var sett á blað. - Vopnlausar skyttur ættu ekki að fara á bjarndýraveiðar.

Ólafur Arngrímsson




X N Framtíð fyrir okkur öll.
    Stefna Framtíðarinnar 2010.pdf

Ágæti kjósandi.

Nú líður að öðrum kosningum í hinu nýsameinaða sveitarfélagi okkar. Við
eigum talsvert í land með að verða eitt sveitarfélag og teljum við mikilægt
að auka samkennd meðal íbúa og hætta að hugsa um "mitt og þitt". Þetta er
allt okkar. Stóra málið er sameining skólanna sem verður vonandi
grundvöllur, þegar lengra líður frá, til að auka samkennd okkar og gefa
okkur tækifæri á að hittast og starfa saman á öðrum vettvangi en áður hefur
verið. Að mörgu er að hyggja og ljóst að það er ærið starf framundan við að
koma rekstri sveitarfélagsins í gott horf en á sama tíma forgangsraða þannig
að við höldum úti sem bestri þjónustu við íbúana þrátt fyrir niðurskurð. Við
á lista Framtíðarinnar erum ungt fólk sem vill sjá breytingar. Við erum
tilbúin til þess að gefa af tíma okkar og leggja okkar af mörkum til þess að
við getum öll búið í betra samfélagi. Okkur hættir öllum til að sjá fortíðina í
rósrauðum bjarma og samfélagið sem við ólumst upp í var sannarlega annað
heldur en það er í dag. Jafn mikið og við óskum þess að við værum enn
mörg og gætum haft allt eins og það var, þá er það ekki raunin. Því verðum
við að horfa fram á veginn og hafa skýra sýn á hvernig samfélag við viljum
móta til framtíðar fyrir okkur og börnin okkar.
Hér á eftir koma fram helstu áhersluatriði lista Framtíðarinnar til þess að
hjálpa þér kjósandi góður að gera upp hug þinn fyrir kosningarnar þann 29.
maí næst komandi.

Við viljum einnig minna á áður birt efni frá okkur á Fréttasíðu Þingeyjarsveitar.

Við höfum framtíðarsýn. Settu x við N.

Stefnuskrá Framtíðarinnar
 

Það er stefna Framtíðarinnar að setja allt grunnskólastarf inn
í eina stofnun (Grunnskóla Þingeyjarsveitar) og að hefja byggingu nýs
skólahúsnæðis að Laugum undir þá stofnun.

Stefna Framtíðarinnar er að reka áfram fjórar leikskóladeildir í
sveitarfélaginu.

Á kjörtímabilinu verður samningur við Norðurþing um félags-og
skólaþjónustu endurskoðaður og verður skýrsla unnin af Þekkingarneti
Þingeyinga höfð til hliðsjónar með það að markmiði að veita íbúum
sveitarfélagsins sem besta þjónustu.

Stefna Framtíðarinnar er að í sveitarfélaginu verði öflug þjónusta við
skólana

Stefna Framtíðarinnar er að öldruðum verði gert kleift að búa heima eins
lengi og þeir óska.

Stefna Framtíðarinnar er ekki að breyta breytinganna vegna. Hins vegar eru
allir liðir í rekstri sveitarfélagsins undir þegar gengið verður í að koma
rekstrinum í ásættanlegt horf.

Stefna Famtíðarinnar er að halda gæðum þjónustu þannig að íbúarnir finni
sem minnst fyrir mögulegum samdrætti.

Stefna Framtíðarinnar er að halda þeim fjórum fastanefndum sem starfa á
vegum sveitarfélagsins.

Það er ekki stefna Framtíðarinnar að sameinast öðrum sveitarfélögum á
kjörtímabilinu. Þó er Framtíðinni ljóst að fyrir tveimur árum stóð vilji íbúa
sveitarfélagsins til að sameinast Skútustaðahreppi og mun því ekki standa
gegn slíkri sameiningu.

Stefna Framtíðarinnar er að vinna eftir markmiðum aðalskipulags
Þingeyjarsveitar sem er í vinnslu.

Framtíðin hefur það að markmiði að stuðla að eflingu ferðaþjónustu á
svæðinu, enda sé það álitlegasti vaxtabroddurinn í atvinnulífi í
sveitarfélaginu. Sérstök áhersla verður lögð á tímann utan háannar. Til að
svo megi verða ætlar Framtíðin að beita sér fyrir stofnun samtaka
ferðaþjónustuaðila í Þingeyjarsveit til að tengja hagsmunaaðila og ýta undir
frekara samstarf og skipulagninu yfir vetrartímann.

Stefna Framtíðarinnar er að leigja félagsheimili sveitarfélagsins út á
heilsársgrunni með þeim ákvæðum að þau nýtist samfélaginu áfram sem
félagsheimili.

Stefna Framtíðarinnar er að sú orka sem fæst úr væntanlegri virkjun á
Þeistareykjum verði nýtt innan héraðs.

Stefna Framíðarinnar er að íbúar sveitarfélagsins fái aukna fræðslu um
flokkun og meðferð sorps.

Stefna Framtíðarinnar er að halda áfram að byggja upp öflugt slökkvilið í
sveitarfélaginu

Stefna Framtíðarinnar er að auka þrýsting á ríkisvaldið um úrbætur á
lélegum vegum í sveitarfélaginu og að vinna við Vaðlaheiðargöng fari í
gang hið fyrsta.

Stefna Framtíðarinnar er að tryggja öflugt ungmennastarf, t.d. með því að
félagsmiðstöð verði sameiginleg fyrir alla unglinga í sveitarfélaginu.

Stefna Framtíðarinnar er að gera sveitarfélagið aðlaðandi kost fyrir ungt
fólk til að setjast hér að og að kynna búsetukosti í sveitarfélaginu.

Stefna Framtíðarinnar er að Þingeyjarsveit verði eftirsóknarvert sveitarfélag
til að búa í.

N-lista. Lista Framtíðarinnar skipa:

1. Árni Pétur Hilmarsson Grafískur hönnuður Nesi Aðaldal
2. Ásta Svavarsdóttir Kennari Hálsi í Kinn
3. Sigurður Hlynur Snæbjörnsson Stálvirkjasmiður Breiðumýri 3
4. Guðrún Tryggvadóttir Framkvæmdastjóri Svartárkoti
5. Sigfús Haraldur Bóasson Ferðaþjónustubóndi Lautavegi 11
6. Ásta Hrönn Hersteinsdóttir Leiðbeinandi Bjarnastöðum
7. Garðar Héðinsson Vélfræðingur Laxárvirkjun 4
8. Hjördís Sverrisdóttir Rekstrarstjóri Einarsstöðum 3
9. Friðgeir Sigtryggsson Bóndi Breiðumýri
10. Lilja Björk Þuríðardóttir Margmiðlunarhönnuður Stóruvöllum
11. Búi Stefánsson Safnvörður Fjalli
12. Helga Sigurbjörg Sigurjónsdóttir Förðunarfræðingur Fjallsgerði
13. Margrét Valgeirsdóttir Skrifstofumaður Laugagerði
14. Jón Friðrik Benónýsson Múrarameistari Hömrum

      X - N


Fréttabréf HSÞ maí 2010:Fréttabréf HSÞ maí 2010.doc


Stefna Framtíðarlistans í skólamálum (heildarstefnuskrá kemur bráðlega).

Sameinað sveitarfélag - sameinaður skóli
Það er stefna Framtíðarlistans að sveitarfélagið reki einn skóla í nýju skólahúsnæði að Laugum ekki seinna en 2016.

Hvernig verður staðið að málum?
Skólarnir verða sameinaðir undir eina yfirstjórn veturinn 2011-2012. Skólarnir þrír verða formlega lagðir niður og nýr skóli, Grunnskóli Þingeyjarsveitar, stofnaður. Einn skólastjóri verður ráðinn og deildarstjórar verða yfir grunn,-leik og tónlistarskóla á hverjum stað. Nýr skólastjóri hefur það verkefni að samþætta skólastarfið og skipuleggja í samvinnu við deildarstjóra og fræðslunefnd. Leikskólar verða áfram starfræktir á 4 stöðum meðan þörf er.

Af hverju?

Í dag eru 35-50 nemendur í hverjum skóla. Við teljum það of fámennt. Vegna fámennis í skólunum eru einstaka nemendur vinalausir. Þá er samkennsla í öllum skólunum. Samkennsla býður heim þeirri hættu að námsefnið henti ekki þroska allra nemenda og ef sitthvort námsefnið er viðhaft að kennartíminn nýtist ekki sem skyldi. Fámennið er að verða slíkt að skólarnir geta ekki boðið sérgreinakennurum sínum fullar stöður. Það þýðir að það eru ekki alltaf faggreinakennarar að kenna fögin. Við erum ekki að bjóða börnunum okkar upp á það besta sem við getum boðið. Með sameiningu skólanna getum við það frekar. Nú eru alls 135 nemendur í sveitarfélaginu. Við verðum að geta litið á okkur sem eitt samfélag. Framtíðarlistinn ætlar að vinna með íbúunum og telur sig vera að tala röddu meirihluta þeirra sem ætla að nota skólana næstu árin. Flestallir sem tjáðu sig í skólaskýrslunni eru sammála, að það gengur ekki að halda áfram með óbreytt ástand.

Hvað um starfsfólkið?
Við munum fara rólega í sameininguna. Ef litið er til aldurssamsetningar starfsmanna eru nokkrir að fara á eftirlaun á næstu árum. Með því að ráða ekki í þær stöður sem losna, er hægt að skipuleggja skólastarfið þannig að þegar einn skóli tekur til starfa á Laugum er hægt að lágmarka uppsagnir. Við munum reyna að gera þetta á eins sársaukalítinn hátt og frekast er unnt. En auðvitað tekur þetta á, hjá því verður ekki komist. Vegna fækkunar nemenda hefur starfsfólk nú þegar að misst vinnuna.

Af hverju á nýi skólinn að vera á Laugum?
Sveitarfélagið hefur látið gera 2 háskólaskýrslur og er niðurstaða beggja að framtíðarlausn í skólamálum sé að reka einn skóla á Laugum. Við erum þessu sammála og teljum að nú sé kominn tími til ákvarðana og skynsamlegast sé að taka strax þá ákvörðun og hefja ferlið. Þá er eðlilegt að efla þann litla þéttbýliskjarna sem við höfum á Laugum. Reynslan sýnir að öflugur þéttbýliskjarni styður við dreifbýlið. Við styrkjum Framhaldsskólann á Laugum sem er okkar "stóriðja". Það er mikill kostur að geta tengt grunnskólann við framhaldsskólann. U.þ.b.90% nemenda í Litlulaugaskóla fara í Framhaldsskólann á Laugum á meðan aðeins um 10% nemenda hinna skólanna fara þangað.
Laugar er þéttbýli og það fæst ekki styrkur frá Jöfnunarsjóði að aka nemendum úr þéttbýli. Við getum nýtt skólaakstur grunnskólans fyrir nemendur Þingeyjarsveitar í Framhaldsskólanum á Laugum og gefið þeim tækifæri að búa lengur heima með öllum þeim ávinningi sem það hefur í för með sér. Með lengri viðveru í skólanum er hægt að ljúka heimanámi, tónlistarnámi og gefur meiri möguleika á samspili, stunda íþróttir saman. Margir foreldrar losna þá við akstur barna sinna í hópíþróttir til Húsavíkur eða Akureyrar því fjöldinn verður meiri í hverjum árgangi. Íþróttaaðstaðan á Laugum er frábær eins og við vitum.

En hvað um vegalengdirnar?

Í dag er lengstur skólaakstur frá Svartárkoti og mun hann lítið lengjast. Með góðu skipulagi ætti ekki að taka lengri tíma en 30-40 mínútur fyrir þá sem lengst þurfa að vera í bíl aðra leið. Mjög fáir nemendur munu lengja skólaakstur um meira en 5 km frá því sem nú er. Við teljum að vegalengdir séu ekki vandamál .

Er ekki tómt rugl að byggja nýjan skóla?
Alls ekki. Ef við miðum okkur við sveitarfélög sem reka grunnskóla af svipaðri stærð á einum stað er heildarrekstarkostnaður 60-120 milljónum hærri hjá okkur. Möguleiki á samstarfi við Framhaldsskólann á Laugum gæti lækkað heildarbyggingakostnað. Með nýbyggingu eru nýir kennsluhættir og sérhæfing tekin inn í hönnunina. Á þessu ári er verið að byggja nýjan skóla í Hvalfjarðarsveit fyrir um 450 milljónir, ætlað svipuðum fjölda nemenda. Við teljum að launasparnaður við sameiningu verði aldrei undir 60 - 65 milljónir á ári. Bara fækkun skólastjórnenda sparar okkar 12-15 milljónir á ári. Hver kennarastaða kostar um 5 milljónir á ári. Ef við gerum ráð fyrir að kennurum fækki um 10 þá er það 50 milljón króna sparnaður á ári. Er þá ótalinn annar rekstrarsparnaður.

Hvað með gömlu byggingarnar?
Við viljum að um leið og ákvörðunin er tekin um byggingu nýs skóla að Laugum muni atvinnumálanefnd leita leiða til að koma húsnæði skólanna í önnur not sem mun skapa störf til framtíðar. Það gefst tími í allt að 5 ár til að vinna að þessu verkefni . Það er mjög mikilvægt að framtíðarstefna í skólamálum sé tekin sem fyrst til að allir íbúar sveitarfélagsins viti hvert er verið að stefna. Einnig gagnvart þeim starfsmönnum sem vinna við skólana, þeir þurfa að fá að vita hver skólastefna sveitarfélagsins er.

Er þetta ekki bara uppgjöf?

Nei, þetta er nýtt upphaf. Nú blásum við í seglin og eflum sveitina okkar. Það eru mun meiri líkur á að fá fólk til okkar ef skólastefna er skýr og góður skóli er í boði með góðri félags- og íþróttaaðstöðu fyrir börnin. Munum að þetta snýst ekki um skólann ,,þinn" né skólann ,,minn". Þetta snýst um skólann ,,okkar" og þó fyrst og fremst um börnin okkar. Við teljum sveitarfélagið ljúka sameiningunni með þessari aðgerð og ef skoðuð er reynsla margra sveitarfélaga sem sameinað hafa skóla, þá eru því miður mikil átök um ákvörðunina en innan fárra ára er mikil sátt um breytinguna. Við vonum að íbúar Þingeyjarsveitar sjái að þetta er það skynsamlegasta í stöðunni í dag. Við getum þetta fjárhagslega og þetta mun skila okkur sterkari á næstu árum.

Framtíðarlistinn




Geislabjörg.  Kæri félagi.

Mitt fyrsta verkefni sem formaður er að ég þakka ykkur öllum innilega fyrir ómetanlegan stuðning við undirbúning og stofnun félagsins. Mitt framlag sem formanns verður að leggja mig alla fram við að gera Geislabjörg að sterkum og öflugum samtökum sem geta sýnt í verki árangur sem við getum verið stolt af.

Ég vil einnig þakka ykkur öllum sem hafa sýnt samtökunum áhuga, annað hvort með því að gerast félagsmenn, láta aðra vita af samtökunum eða með einhverjum hætti tekið þátt í að láta Geislabjörg verða að veruleika. Ég vil einnig þakka ykkur sérstaklega sem komu á stofnfund Geislabjargar.

Þið hafið öll tekið mikilvægt skref í að framkvæma breytingar til hins betra fyrir samfélagið okkar. Það eiga eftir að verða stórar breytingar á þeim málefnum sem Geislabjörg stendur fyrir.

Við erum nú þegar komin með um fimmtíu meðlimi í félagið og starfið er rétt að byrja. Við eigum eftir að vaxa gífurlega á skömmum tíma sem leiðandi afl fyrir mannréttindi okkar að fá að líða vel í okkar nánasta umhverfi. Með því að standa saman sem sterk eining þá eigum við eftir að gera kraftaverk á þessu sviði.

Stjórnin mun gera sitt besta að byggja upp Geislabjörg með því að vinna heiðarlega og að festu að stefnumálum félagsins, skipuleggja heimasíðuna, kynna samtökin í fjölmiðlum og skipuleggja starfið framundan. Við munum óska eftir allri hjálp sem við getum fengið frá félögum Geislabjargar til þess að ná markmiðum félagsins.

Eitt af fyrstu verkefnum í stjórn félagsins verður að skipuleggja félagið og samtökin þannig að það henti sem best við að ná markmiðum félagsins. Við munum leggja okkur fram um að uppbygging félagsins verði með þeim hætti að starf félagsins nái til allra félagsmanna, sama á hvaða sviði og hvaða þekkingu fólk kann að hafa á EMF og tengdum greinum sem við teljum að varði okkar fagsvið og rúmist innan félagsins. Til þess að ná fram sem mestum árangri í þessu verkefni munum við leita til allra félagsmanna og óska eftir að allir komi með sínar hugmyndir þannig að hugmyndir stjórnarinnar og sem flestra félagsmanna verði hafðar að leiðarljósi við gerð skipulagningar starfseminnar.

Við höfum öll væntingar um framtíð okkar. Við sem höfum gengið til liðs við Geislabjörg viljum að ástandið í samfélagi okkar breytist frá því að vera hræðsla við margskonar óþekkt áhrif frá tæknivæðingu samfélagsins og einnig frá óþekktum áhrifum náttúrunnar á vistarverur okkar. Flest af þessum öflum eru þannig að það er lítil þekking fyrir um þessi öfl sem eykur enn á hættuna og hræðsluna og ekki bætir úr að allskonar erfiðir og hættulegir sjúkdómar eru sífellt vaxandi.

Markmið okkar er að bæði við og komandi kynslóðir geti lifað í sátt og samlyndi við umhverfi okkar án þess að þurfa að óttast heilsubrest fá EMF og jarðsegulbylgjum eða öðrum hliðstæðum og óþekktum áhrifum eða kröftum.

Í dag vitum við talsvert um tilvist allskonar áhrifa frá tæknivæðingu nútímans þar sem oftast er talað um EMF og einnig áhrifum frá jarðskorpunni í formi jarðsegulsviðs eða bylgja en staðreyndin er sú að oftast er þetta flokkað sem hindurvitni og að fólk sem kvartar undan áhrifum frá svona áhrifum er stundum talið ruglað.

Okkar markmið er að mæla þetta og rannsaka og sýna fram á tilvist þessara krafta og einnig hvaða áhrif þetta hefur á líf okkar. Þetta er ekki einfalt en ef ekki er byrjað að vinna að þessu með skipulegum hætti þá mun núverandi ástand vara áfram um ókomna tíð. Hið opinbera hefur hvítþvegið hendur sínar af öllum vangaveltum um að gera þurfi úrbætur, sérstaklega er varðar EMF þar sem allar reglugerðir og kröfur til umhverfisins og bygginga er samið af yfirvöldum. Engar framfarir eða breytingar geta orðið nema breyttar og bættar kröfur komi fram í lögum og reglugerðum um frágang bygginga og annarra mannvirkja þar sem hætta er á að valdi mengun í tengslum við EMF svo dæmi sé tekið.

Við erum öll sammála um að gera þurfi breytingar og úrbætur bæði er varðar stefnu opinberra aðila en ekki síst að gera einnig breytingar til okkar sjálfra og hvernig við stöndum að því að skipuleggja líf okkar og nánasta umhverfi. Á heimilum okkar og vinnustöðum er oftar en ekki mörg vandamál sem við höfum sjálf skapað og gerir líf okkar einnig þannig úr garði að við erum með mun minni mótstöðu gegn hverskonar mengun frá þessum öflum en annars væri.

Við þurfum því að vinna skipulega og faglega að öllum breytingum sem geta orðið til þess að bæta líf okkar og umhverfi og draga úr áhættu og helst útiloka áhrif þessara heilsuspillandi afla á líf okkar.

Allir sem nú hafa gengið til liðs við Geislabjörg eru frumkvöðlar í þessum efnum. Sum okkar hafa orðið fyrir áhrifum frá þessum óþekktu öflum en aðrir hafa aflað sér þekkingu á þessum sviðum og enn aðrir hafa bara áhuga. Við verðum nú öll að sameinast um og leggjast á eitt að gera markmið félagsins að veruleika.

Við getum lagt málefninu lið á margvíslegan hátt svo sem:

Kynna þekkingu okkar á málefninu, bæði innan félagsins og í samfélaginu
Deila þekkingunni og upplýsingum með öðru fólki þegar færi gefst án þess að valda kvíða eða óþægindum fyrir aðra.
Láta fólk vita af hve varhugaverðir EMF og jarðsegulbylgjur geta verið heilsunni. Í mörgum tilfellum er fólk í mikilli hættu.
Mæta á fundi hjá félaginu og kynna sér allt útgefið efni þannig að þú hafir sjálfur nýjustu þekkingu á þessum málefnum eftir því sem hægt er
Eigðu frumkvæði að því að afla nýrra upplýsinga fyrir félagið og fyrir samfélagið til að draga úr þeirri hættu sem gæti stafað af hættulegum segulsviðum á heilsu fólks.
Taktu saman frásagir af verkefnum sem þú hefur unnið eða hefur upplýsingar um og birtu reynslusögur þinna eða þeirra sem þú þekki á vegum félagsins.
Sendu allar svona frásagnir og sögur til félagsins með mynd og félagið mun leitast við að birta allar svona frásagnir með viðeigandi hætti.
Lærum hvert af öðru í gegnum Geislabjörg sem verður mikilvægasti vettvangur umræðu og þekkingar á þessu málefni í samfélaginu.
Með öflugri þátttöku þinni í Geislabjörgum þá sýnir þú ábyrgð gagnvart sjálfum þér og öðrum í samfélaginu og styrkir framgang markmiða okkar. Þú ert ekki lengur fórnarlamb þessara hættulegu áhrifa frá EMF og jarðsegulgeisla.

Markmið okkar er að koma allri þekkingu um þetta á framfæri til að efla vitund okkar sjálfra og almennings og ekki síst yfirvalda um hvers eðlis þessi mál eru og hvaða áhrif þetta hefur á líf okkar og afkomenda.

Það skiptir ekki máli hversu staðan í þessum málum virðist vonlaus og erfið. Með því að taka þátt í þessu starfi þá færð þú tækifæri til að leggja þitt af mörkum í að breyta hugsun sjálfs þín og allra þeirra sem þú þekkir eða umgengst. Þetta styrkir hugsun þína og þeirra sem þú talar við og byggir upp von um að unnt sé að vinna bug á þessum hættulegu öflum. Því meir sem við vinnum gegn þessu með þátttöku í starfinu því meiri von er til að við náum miklum árangri. Við höfum öll eitthvað að gefa og það er sama hversu lítið við gefum af okkur í þessum efnum að allt skiptir máli.

Í hvert skipti sem þú leggur öðrum lið með því að deila þekkingu og reynslu þá er eins víst að það margfaldist og skili sér margfalt til baka, okkur og hagsmunum okkar og félagi til mikils framdráttar.

Ef þið lumið á einhverjum frásögnum, þekkingu eða lausnum sem þið viljið koma á framfæri með aðstoð félagsins þá vinsamlega sendið okkur allar slíkar ábendingar og við munum gera okkar besta til að koma því á framfæri. Einnig ef þið viljið taka að ykkur eitthvert sjálfboðaliðsstarf á vegum félagsins að við munum gera okkar besta til að aðstoða ykkur við að skipuleggja hverskonar verkefni sem þið viljið ráðast í og er félaginu til framdráttar.

Við erum öll í hættu frá þessum geislum í umhverfinu og því er ekki eftir neinu að bíða. Ekki sitja og bíða eftir að einhver annar komi og geri einhver kraftaverk eða að bænir okkar og óskir verði uppfylltar af sjálfu sér án þess að við þurfum að gera neitt sjálf.

Komum okkur nú þegar í samband við okkar innri krafta og gerum það að markmiði okkar að Geislabjörg verði öflug samtök sem njóta virðingar. Ekki veitir af þar sem þetta málefni er allt meira og minna stimplað í samfélaginu sem kerlingabækur. Við skulum því af alefli, skref fyrir skref vinna skipulega að markmiðum okkar og koma þessum málaflokki í þann virðingarsess sem honum ber sem vísindaleg og viðurkennd þekking
okkur öllum til mikillar farsældar.

Þannig að niðurstaðan er einfaldlega - látum þetta allt verða að veruleika og byrjum strax að vinna að markmiðum okkar.

Byrjum strax í dag
Kærar kveðjur
Svala Rún Sigurðardóttir



Hugleiðingar um skólamál.

Sumarið 2008 var gengið til sameiningar sveitafélaganna Þingeyjarsveitar og Aðaldælahrepps. Tilgangur sameiningarinnar var m.a. rekstrarhagkvæmni og þá sérstaklega horft til reksturs grunnskóla sem er langstærsti einstaki rekstrarliður hvers sveitafélags.
Síðan hefur lítið gerst. Hafralækjarskóli og Litlulaugaskóla hafa þreifað fyrir sér um samstarf og tvær skýrslur hafa verið unnar. Engar hugmyndir hafa komið fram um hvernig að sameiningu verði staðið og því síður hafa einhverjar ákvarðanir verið teknar. Það liggur engu að síður ljóst fyrir að einhverja ákvörðun þarf að taka. Ef engu á að breyta þá er það líka ákvörðun sem þarf að taka. Mig langar því að velta aðeins upp þessu máli og setja fram nokkrar hugleiðingar. Rétt er að taka fram að málið er mér skylt þar sem ég er kennari við Hafralækjarskóla.

  Óbreytt ástand.

Helst af öllu vil ég að ekkert breytist. Allir skólarnir þrír verði starfræktir áfram í óbreyttri mynd og séu miðstöðvar samhyggju og menningar í nærumhverfi sínu. Skólar eru annað og meira en fjárútlát. Hver skóli á sér sína menningu og sínar hefðir sem fólki þykir vænt um. Hvað skiptir mestu í sveitafélagi? Landið sem það spannar eða fólkið sem býr þar? Skólar munu aldrei skila hagnaði í krónum eða aurum. Skólar skila hagnaði með heilsteyptum og ánægðum nemendum sem fara út í lífið. Fámennir skólar geta einmitt haldið vel utan um sína nemendur og sinnt þeim betur en fjölmennir skólar. 

Þetta er væntanlega borin von. Nemendum allra skólanna fer fækkandi jafnt og þétt. Yfirbyggingin er orðin of dýr. Þetta hlýtur að vera skoðun meirihlutans því sameining sveitarfélaganna var jú samþykkt á sínum tíma, aðallega með rökum rekstrarhagkvæmninnar.

40 - 50 barna skóli er líka afar smár og má spyrja hvort hann sé ekki of smár. Nándin er orðin afskaplega mikil. Það er meiri hætta á klíkumyndun í smáum skólum og meiri hætta á að einstaka einstaklingar finni sér ekki félaga. 120 barna skóli er fín stærð á skóla.

En áður en endanleg ákvörðun verður tekin þarf að velta fyrir sér nokkrum atriðum:
Hversu mikill verður sparnaðurinn af sameiningu skólanna?
Sveitafélagið er gríðarlega stórt. Er hægt að bjóða börnum upp á þennan langa akstur? Hvað mun allur þessi akstur kosta?
Einhverjir munu missa vinnuna. Hvað gerir það fólk? Flytur? Við þurfum auðvitað ekki að reka neina skóla ef enginn býr á svæðinu.

  Nýr skóli.

Ef niðurstaðan verður sú að best sé að einn skóli sé starfræktur í sveitafélaginu þá er best að nýr skóli sé reistur á Laugum. Húsnæði Litlulaugaskóla er afar óheppilegt en staðsetningin er sú besta. Eðlilegt er að nýr skóli sé reistur þar sem er þó er einhver vísir að þéttbýliskjarna. Þá er einnig hægt að tengja nýjan skóla við Framhaldsskólann á Laugum og því góða starfi sem þar fer fram. Íþróttaaðstaðan er auðvitað frábær. Þá verður þetta bara nýr skóli með nýtt nafn.
Að venju þurfum við að hugsa um peninga. Peningana sem ekki eru til. Við verðum því að fresta byggingu nýs skólahúss.

 Sameinaðir skólar.

Lendingin er því sú að skólarnir verða sameinaðir undir þaki eins skólans. Eins og áður hefur komið fram þá er húsnæði Litlulaugaskóla óheppilegt enda ekki byggt upphaflega sem skólahús. Valið stendur því á milli Hafralækjarskóla og Stórutjarnaskóla. Ég hef einu sinni komið inn í Stórutjarnaskóla en ég hef spurst fyrir. Heyrist mér á öllu að Stjórutjarnaskóli sé með besta húsnæðið. Viðhald hefur verið frábært enda rekið hótel þar að sumarlagi. Íþróttasalurinn er minni en íþróttasalurinn í Ýdölum en í hann er innangengt sem er mikill kostur. Þá er Stórutjarnaskóli meira miðsvæðis en Hafralækjarskóli.

Nýting húsnæðis.

Þegar skólarnir hafa verið sameinaðir standa eftir tvö auð hús. Sú hugmynd hefur komið upp að stofna Listasmiðju þar sem fólk getur komið og haft aðstöðu til ýmiss handverks og aðgang að verkfærum. Hægt væri að tengja þetta starfsemi eldra fólks þótt allir hefðu aðgang. Svona staður gæti þjónað sem samkomustaður sveitunga en einnig verið þar minjasala og veitingastaður að sumarlagi.
Þá hefur einnig komið fram sú hugmynd að húsnæðið að Stórutjarnaskóla gæti vel verið heils árs hótel. Hægt væri að hafa þar e.k. heilsuhótel. Hægt væri að auglýsa reksturinn og fá framtakssamt fólk til starfans. Ef þetta yrði gert verður skólinn auðvitað að vera í húsnæði Hafralækjarskóla.
Eflaust hafa fleiri hugmyndir um nýtingu húsnæðisins.

Hvernig á svo að standa að málum?

Það er ljóst, því miður, að einhverjir munu missa vinnuna. Skólarnir eru langstærstu vinnustaðir sveitafélagsins og margir sem byggja lífsviðurværi sitt á starfsemi þeirra. Hér verður að stíga varlega til jarðar en það verður líka að vera hægt að ræða þetta tæpitungulaust.

Það liggur ljóst fyrir að einhverjir skólastjórnendur verða að fara. Með fullri virðingu fyrir núverandi skólastjórnendum og án þess að varpa nokkurri rýrð á þeirra störf þá væri kannski best að algjörlega nýir skólastjórnendur væru ráðnir. Það væri ekki hægt að saka þá um að vera vilhallir ,,sínum" skóla. Nýir vendir sópa best. Jafnvel gæti fyrsta skrefið verið ráðning nýs skólastjóra sem myndi þá hafa yfirumsjón með sameiningunni. Á móti kemur að starfandi skólastjórar þekkja til og kunna á hlutina.
Hvernig er aldurskiptingin í hópnum? Er kannski hægt að nota sólsetursaðferðina? Nýtt fólk ekki ráðið í staðinn fyrir það sem fer á eftirlaun.
Leiðbeinendur, ef einhverjir eru, fara sjálfkrafa. Það er nóg að réttindakennurum til staðar. Þetta er kannski kaldranalegt en lögin eru skýr.

Það verður að setja niður einhverja reglu á því hvernig að uppsögnum verður staðið. Á að fara eftir starfsaldri? Á að fara eftir stöðuhlutfalli? Menntun? Á að halda ,,besta" starfsfólkinu? Hver ætlar að setjast í það dómarasæti? Það liggur alla vega ljóst fyrir að einhver regla verður að vera á þessu svo fólk viti að hverju það gangi.

Öll verðum við samt að hugsa okkar gang og líta í kringum okkur. Ef möguleiki er á öðru starfi, grípa það.

Þetta eru bara hugleiðingar og áskil ég mér fullan rétt til að skipta um skoðun við nánari umhugsun eða betri upplýsingar. Hins vegar tel ég nauðsynlegt að þessi umræða fari af stað á opinberum vettvangi. Allt starfsfólk skólanna býr nú við óvissu sem er afar óþægileg.

Ásta Svavarsdóttir





Hvað ertu að lesa ?
 
Ég var svo heppin að fá nokkrar bækur í jólagjöf. Eina frábæra eftir STIEG LARSSON
" LOFTKASTALINN SEM HRUNDI"

KEFIÐ HRINUR Bls. 351 þar er eftirfarandi málsgrein
Sagnfræðingurinn Diodorus frá Sikiley sem var uppi um 100 f. Krist (og aðrir sagnfræðingar álíta ógræðanlegar heimildir), lýsir amasónum í Líbýu, sem á þeim tímum var samheiti á allrar norðarnverðar Afríku fyrir vestan Egyptaland.
Þar voru "amasónur" við völd og því algjört kvennaveldi, sem þýddi að alla valdastöður voru einungis skipaður konum, því þar á meðal inna hersins. Samkvæmt goðsögninni var ríkinu stýrt af Myrinu drottningu sem æddi með þrjátíuþúsund kvennahermann og þrjúþúsund kvenriddara í gegnum Egyptaland og Sýrland og alveg að Rauðahafinu og braut á bak aftur heilu flokkana karlherjum á leiðinni. Þegar Myrina drottning féll varð her hennar að engu.
Her Myrinu setti samt svip sinn á svæðið. Konur Anatólíu gripu til vopna til að berjast gegn innrás frá Kákasus eftir að öllum karlhermönnum hafði verið útrýmt í þjóðarmorði. Þessar konur þjálfuðu sig í allskyns vopnaburði, svo sem bogfimi og spjótkasti og beitingu stríðsaxa og lensa. Þær tóku upp bronsbrynjur og önnur hergögn upp eftir Grikkjum.
Þær álitu hjónaband vera kúgun. Þær þurftu að fá sérstakt leyfi til að geta orðið barnshafandi en til þess höfðu þær samræði við óþekkta karlmenn sem voru valdir af handahófi í nærliggjandi bæjum. Einungis sú kona sem hafði drepið mann í stríði fékk leyfi til að láta svipta sig meydómnum.

Já þetta er gaman, öll bókin 600 bls. samfelld skemmtun, mæli með að lesa bókina áður en farið er í kvikmyndahús að sjá myndina.

En svo hef ég verið að lesa þrjár bækur íslenskar.
Ég byrjaði á bókinni sem er fyrirferðar minnst.
Hún heitir "Vonarstræti" h.ÁRMANN JAKOBSSON nafnið er hughreystandi. Skáldssaga sem er stjórnmálaskáldsaga er gerist á Íslandi um og uppúr aldamótunum 1900 í Reykjavík og Kaupmannahöfn, sagan styðst nú samt við mjög þekkta atburðri og er góð sagnfræði.

Önnur bókin sem ég lagði í er "Enn er morgun" eftir Böðvar Guðmundsson. 383 bls. Að mínu mati er þetta magnaðasta bók Böðvars.
 
Svo síðast bók sem heitir "Vigdís" kona verður forseti h. Páll Valsson rúmar 400 bls.
Þetta finnst mér mögnuð bók, lýsir vel hvað Vigdís er orðheppin til dæmis segir hún þegar þau talar um aldur "já ég er nú fjórum sinnum tvítug!"
Fram kemur í bókinni hvað "karlaveldið" var hrikalegt á Íslandi þegar Vigdís var kjörin forseti, þeir töluðu um "kvennmaninn" á Bessastöðum. Mig tók 2 vikur að lesa bókina, sá galli er á bókinni að hún fer illa hjá manni í rúmi, vont að sofna hjá henni, til dæmis er letur of smátt og letrið of innarlega á blaðsíðunni, sem þýðir að maður verður að brjóta bókina á bak aftur, opna mikið.

Mæli eindregið að þið lesið þessar bækur séu þið ekki nú þegar búin að því.
Kveðja til ykkar Jón Aðalsteinn.


                Um samskipti á netinu, um póstsendingar manna í milli.

Ég hef orðið fyrir marskonar viðbröðum í samskiptum á Internetinu við fólk vítt og breitt um landið á undanförnum árum, stundum óviðunandi.

Það er óviðunandi að fá ekki viðbrögð, við póstendingum, á netfang sem maður fær, til dæmis úr símaskrá, á netinu eða stundum úr blaðafréttum eða greinum, maður sendir póst og fær aldrei neitt að vita hvort viðtakandi fékk póstinn eða ekki, það finnst mér óviðeigandi og í raun ókurteysi.
Ég verð oft fyrir svona tómlæti, eða komst pósturinn ekki til rétts vitakanda ?
Póstþjónusta á að láta vita ef svo er ekki.
Það er svo einfalt að senda bara "móttekið, þakka fyrir"
Auk þess að það eru í gildi lög um póstsendingar á Internetinu (eftir--farandi)

"Vinsamlegast athugið að þessi tölvupóstur og viðhengi hans er einvörðungu ætlaður þeim sem tölvupósturinn er stílaður á og gæti innihaldið upplýsingar sem flokkast undir trúnaðarmál. Hafið þér fyrir tilviljun, mistök eða án sérstakrar heimildar tekið við tölvupósti þessum og viðhengjum hans biðjum við yður að fylgja 5. mgr. 47. gr. laga um fjarskipti nr.81/2003 og gæta fyllsta trúnaðar, hvorki kynna yður efni hans né skrá hann hjá yður né notfæra yður póstinn á nokkurn hátt, heldur eyða honum og tilkynna samstundis, á netfangi sendanda að tölvupósturinn hafi ranglega borist yður. Brot gegn þessu varðar bótaábyrgð og refsingu skv. 74. gr. laganna."

Jón Aðalsteinn.







Íslendingar hafa nú kvatt eitt einkennilegasta ár sögunnar. Við höfum horft upp á efnahagslífið hrynja, sparnaður og eignir margra eru að engu orðnar, skuldir flestra Íslendinga hafa tvöfaldast og stór hluti þjóðarinnar er í kröppum dansi.

Því miður virðist sem örfáir, djarfir fjárfestar hafi, á ótrúlega skömmum tíma, sólundað langtíma sparnaði Íslendinga á meðan stjórnvöld sváfu á verðinum og stóðu á engan hátt undir þeirri ábyrgð að gæta hagsmuna almennings.

Vandi okkar er að vísu ekki bara heimatilbúinn, það er kreppa og harðindi á alheimsvísu en engu að síður tefldu menn allt of djarft hér á landi og sóuðu ekki bara eigin fjármunum heldur tóku yfir flest stærri fyrirtæki landsins og sparnað landsmanna til langs tíma. Allt var tekið, engu eirt.

Nú, í endurreisninni, er lítið um efndir stjórnamálamanna enn sem komið er. "Skjaldborg um heimilin" eru innantóm orð. Gegnsæið, sem mikið var talað um að yrði mikilvægt, virðist orðið að einum stórum feluleik. Stefnumörkun stjórnvalda við endurreisnina er greinilega enn ekki til og aðgerðir þeirra virðast krampakenndar og lítt til þess fallnar að hjálpa almenningi eða grunnatvinnulífi Íslands.

Landbúnaður og úrvinnslugreinar hafa ekki verið undanskildar þessum hremmingum. Á
uppgangs- og einkavæðingaárunum var landbúnaður og matvælaiðnaður ekki hátt metinn og oft heyrðist það sjónarmið að við Íslendingar ættum bara að flytja inn okkar matvæli. Á þessum tíma var innlend framleiðsla að keppa við innflutt matvæli, stórlega niðurgreidd með rangt skráðri krónu. Lítill skilningur var á nauðsyn þess að þjóðin framleiddi eigin matvæli að einhverju leyti. Allir áttu að vinna við tölvu, í töflureiknum og við það að höndla með hlutabréf. Ekki var nokkur skilningur á því að það þyrfti yfirleitt að framleiða nokkuð.

Bændur hafa búið við mikla tekjuskerðingu; öll aðföng hafa hækkað í verði og annar tilkostnaður við framleiðslu aukist en þrátt fyrir það hefur óveruleg hækkun orðið á verði landbúnaðarafurða. Sérstaklega hefur verð á kjöti til neytenda lítið hækkað. Því er ljóst að bændur standa með Íslendingum, vilja leggja sitt af mörkum til endurreisnarinnar, en takmörk eru fyrir því hve langt er hægt að ganga, því um leið minnkar kaupmáttur fólks og íbúum landsins fækkar. Það er því að verða brýnt að stjórnvöld móti framtíðarsýn - alls ekki með inngöngu í Evrópusambandið að mínu mati - og komi í gang einhverri framkvæmdaáætlun svo atvinnugreinar geti skilgreint sitt ytra umhverfi og hagað stefnumótun og uppbyggingu í samræmi við þá framtíðarsýn.

Með áramótakveðju,

Sigmundur Ófeigsson, framkvæmdastjóri Norðlenska


Bleikar Kirkjur. Bleika slaufan

Októbermánuður er tileinkaður árvekni um brjóstakrabbamein eins og flestir vita og er bleika slaufan seld til fjáröflunar á rannsóknum tengdum brjóstakrabbameini. Fjölmörg fyrirtæki, stofnanir og einstaklingar styrkja þetta málefni og eins er með krabbameinsfélag Suður Þingeyinga. Í ár lýsum við upp þrjár kirkjur á svæði okkar með bleiku þ.e Húsavíkurkirkja, Einarstaðarkirkja og Þorgeirskirkja. Einnig er veitingastaðurinn Salka á Húsavík lýst bleik og Búðaráin þ.e andapollurinn. Erum við afar þakklátar öllum þeim aðilum sem aðstoða okkur við þetta verk.



Einnig viljum við vekja athygli á að "merkjasöludagur okkar" verður dagana 9-10. október. Og verður selt við verslanir á Húsavík . Ingigerður Arnljótsdóttir verður með varninginn í sveitinni og er hægt að hafa samband við hana í síma: 847-9646. Krabbameinsfélagið styrkir fólk af okkar svæði t.d með því að borga íbúðir í Reykjavík þegar menn leita lækninga eða meðferðar við krabbameini.

Við viljum vekja athygli allra á að fara í reglulegt eftirlit . Þessi litla saga sem við látum fylgja með, segir okkur ansi margt og vekur til umhugsunar um málefnið.

Myndarlegur maður á miðjum aldri gekk hljóðum skrefum inn í kaffihúsið. Hann fékk sér sæti við eitt borðið og gerði sig líklegan til að panta. Áður en hann komst svo langt varð honum litið á hóp ungra manna við næsta borð. Það fór ekki á milli mála að þeir voru að gera grín að einhverju í fari hans. Um leið og hann mundi eftir litlu bleiku slaufunni, sem hann var með í jakkahorninu, þóttist hann vita hvað hefði vakið kátínu ungu mannanna. Maðurinn reyndi að láta sem ekkert væri, enda vissi hann sem var að viðbrögðin voru sprottin af fáfræði. En það var erfitt að leiða glottið á andlitunum hjá sér. Hann leit beint í augu eins af ungu mönnunum, benti á slaufuna og setti upp spurnarsvip. "Þetta?"

Það var eins og við manninn mælt - vinirnir ráku allir upp skellihlátur. Þeim sem var ávarpaður tókst að stynja upp nokkrum orðum. "Fyrirgefðu, en við vorum bara að tala um hvað litla bleika slaufan væri æðislega sæt við bláa jakkann þinn!"

Maðurinn með slaufuna benti spaugaranum að koma og setjast við borðið hjá sér. Ungi maðurinn gerði eins og hann bað, þótt hann langaði hreint ekki til þess. Maðurinn með slaufuna sagði lágum rómi: "Ég geng með þessa slaufu til að vekja fólk til vitundar um brjóstakrabbamein. Ég geri það til heiðurs móður minni."

"Æ, það var leitt. Dó hún úr brjóstakrabbameini?"

"Nei, nei. Hún er lifandi og við góða heilsu. En það voru brjóstin hennar sem nærðu mig í frumbernsku og þau voru sá hlýi barmur sem ég hjúfraði mig upp að þegar ég var hræddur eða einmana. Ég er þakklátur fyrir brjóst móður minnar og þakklátur fyrir að hún er heil heilsu."

"Jamm," umlaði hinn. "Ég skil."

"Ég geng líka með þessa slaufu til heiðurs eiginkonu minni," hélt maðurinn áfram.

"Og er hún í fínu formi líka?" spurði ungi maðurinn.

"Já, hún er við hestaheilsu. Brjóstin hennar hafa veitt okkur hjónunum mikinn unað í ástarlífinu og þau nærðu okkar yndislegu dóttur. Ég er þakklátur fyrir brjóstin á konunni minni og fyrir að hún er heilbrigð."

"Og þú gengur þá líklega með slaufuna til heiðurs dóttur þinni líka?"

"Nei, það er um seinan að heiðra dóttur mína með slaufu. Dóttir mín lést úr brjóstakrabbameini fyrir einum mánuði. Hún hélt að hún væri of ung til að fá brjóstakrabbamein; þess vegna gerði hún ekkert í því þegar hún fann lítinn hnút í brjóstinu fyrir tilviljun. Hún fann ekkert til og þar af leiðandi hélt hún að

það væri ekkert að óttast."

Unga manninum var greinilega brugðið og skammaðist sín, og nú var hann hættur að glotta. "Fyrirgefðu, mikið er leiðinlegt að heyra þetta."

"En í minningu dóttur minnar geng ég stoltur með litla bleika slaufu sem gefur mér tækifæri til að uppfræða aðra. Farðu nú heim og talaðu við konuna þína og móður þína, dæturnar og vinkonurnar. Og eigðu þetta ?"

Maðurinn með slaufuna seildist ofan í vasa sinn og tók upp litla bleika slaufu sem hann rétti hinum. Ungi maðurinn mændi á hana, leit síðan upp eftir langa mæðu og spurði hvort hann vildi hjálpa sér að setja slaufuna á sig.

Í októbermánuði er sérstök athygli vakin á brjóstakrabbameini. Skoðaðu brjóstin reglulega og farðu í brjóstamyndatöku á tveggja ára fresti ef þú ert fertug eða eldri. Hvettu allar konur sem þér þykir vænt um til að gera slíkt hið sama. Sendu þetta til allra sem þú vilt vekja til vitundar um brjóstakrabbamein.



Með kveðju og þökkum, f.h krabbameinsfélags Suður Þingeyinga Friðrika Balvinsdóttir.



Frummatskýrsla vegna Gjástykkis er hér: Gjastykki_rannsoknaboranir_frummatsskyrsla.pdf




Hátíðarræða: Böðvar Pétursson

Úr túnfætinum heima, ávarp á 1. Maí 2009 á Húsavík

Góðir samkomugestir.

Til hamingju með daginn.

Það er vor í lofti, það sjáum við á því að mótorhjólamenn eru komnir út úr skúrunum og þeysa fram um sveitir. Börnin eru komin á reiðhjólin sín, og að sjálfsögðu eru allir með hjálma. Ég mætti reyndar einu barni frammi í Aðaldal á leiðinni sem var með hjálm, en í felubúningi. Tvíbent öryggi. Fuglar í tilhugalífinu í vegköntum alveg einis og það sé engin kreppa í landinu. Skyldu þær fréttir ekki hafa borist þeim.
Ég hélt að ágætur formaður Framsýnar stéttarfélags væri genginn af göflunum, eða hefði alla veganna gleymt að taka lyfin sín þegar hann nefndi við mig hvort ég vildi halda hátíðarræðu á 1. Maí. Eftir smá umhugsun þá ákvað ég að slá til. Ég setti bara eitt skilyrði, Ég vildi fá köku. Og mér voru bara sett 2 skilyrði, ég yrði að tala að minnsta kosti í hálftíma, og helmingur ræðunnar yrði að vera hól um áðurnefndan ágætan formann Framsóknarflokksins, nei ég meinti Framsýnar. Ég reikna frekar með að ég uppfylli hvorugt skilyrðið. Annað fyrir það að þó ég fái stundum munnræpu á háu stigi þá held ég aldrei út í hálftíma og hitt er að það er ykkur ekki gerandi að hafa 15 mínútna hól um Kúta á þessum hátíðisdegi.
Um upphaf verkalýðsbaráttu má deila. Ég er ekki frá því að ef það hefði verið búið að stofna verkalýðsfélag Akraness dálítið fyrr. Þá hefði á sínum tíma getað verið þar í forsvari maður að nafni Jón Hreggviðsson. Eins hefði líka getað verið í Skírisskógi hinum forna formaður verkalýðsfélagsins FSOB Félag smáþjófa og bænda sem bar nafnið Hrói Höttur. Jafnvel hefði formaður Trésmíðafélags Nasaret Trénas getað heitið Jesú Jósefsson.
Íslendingar hafa frá örófi alda haldið upp á frídag verkalýðsins þann 1. Maí. Þessi fullyrðing gæti hafa komið úr munni einhvers stjórnmálamanns undanfarna daga og væri alveg jafn sönn og margar þær fullyrðingar sem um þá munna hafa farið að undanförnu. Staðreyndin er hinsvegar sú að verkalýðsbarátta á Íslandi er rétt um 1 aldar gömul. Það þótti ekkert mjög gáfulegt þegar byrjað var að tala fyrir samtökum verkafólks snemma á 20 öldinni. Fáir voru þeir sem höfðu trú á boðskapnum og gilti það bæði um verkafólk sjálft og hvað þá atvinnurekendur. Það sama hafði reyndar verið uppi á teningnum þegar verið var að stofna fyrstu verkalýðsfélögin ofan í kolanámum í Bretlandi en þangað er yfirleitt rakin stofnun fyrstu verkalýðsfélaganna. Það voru kolsvartir menn, þó ekki svertingjar, sem náðu ekki að framfleyta fjölskyldum sínum þrátt fyrir að þeir ynnu 12 tíma á dag 6 daga vikunnar. Ekki lágu þeir í utanlandsferðum eða flækingi. Ekki áttu þeir hlutabréf í bönkum. Ekki þótti þar sjálfsagt að mennta börnin sín. Ekki áttu þeir rétt á sumarleyfi, veikindaorlof eða fæðingarorlofi. Ekki áttu þeir von á sverum ellilífeyris greiðslum, eða starfslokasamningum. Ekki fóru þeir í lax norður í land, en það gerðu reyndar námueigendurnir frekar. Ef verð á kolum lækkaði þá voru launin í námunni lækkuð með það sama en ef verðið á kolum hækkaði þá þótti engin ástæða til að hækka launin. Minnir svolítið á bensínverðið á Íslandi. En hvernig var ástandið á Íslandi upphafsárum 21. aldarinnar. Milljarða arðgreiðslur Íslenskra banka til eigenda sinna, enda borgum við einhverja hæstu vexti í heimi. Byr sparisjóður þar sem 11 miljarðar voru greiddir í arð úr varasjóðum á síðasta ári en núna þarf sami Byr ríkisframlag til að standast reglur um fjármálafyrirtæki. Eða jafnvel HB Grandi, þar sem ekki var hægt að standa við gerða samninga um launahækkanir en það var hægt að greiða jafnvirði 8 ára launahækkana í arð til hluthafa. Eða þegar stjórnmálaflokkar þáðu milljónatugi í styrki rétt áður en lög sem bönnuðu slíka styrki tóku gildi. Eða þegar frambjóðendur í prófkjörum flokkanna þáðu styrki uppá 2.000.000 kr frá einstökum fyrirtækjum. Og halda því svo fram í dag, kinnroðalaust, að þessir styrkir hafi ekki verið háir á þeim tíma. Ég segi bara fyrir sjálfan mig að ég er ekki viss um að ég hafi siðferðisstyrk til að fullyrða það að slíkir styrkir myndu ekki hafa áhrif á mig í mínum störfum. Má vera að aðrir hafi yfir slíkum siðferðisstyrk að ráða en ég efast um minn. En þetta var nú svolítið Ísland 2007, og þessi dæmi bera glöggan vott um það siðrof, þá gjá sem hafði myndast í Íslensku samfélagi og er því miður að einhverju leiti enn. Nefnum lífeyrissjóðina, sem eiga að stytta okkur lífið, eins og maðurinn sagði. Hvernig stendur á því að 300.000 manna þjóð var með 33 lífeyrissjóði í árslok 2007. Maður skildi nú ætla að einn lífeyrissjóður væri nóg fyrir alla Íslendinga. En annað og verra er þegar forstjórar Íslenskra lífeyrissjóða eru að gambla, leika sér með fjármuni sjóðanna, eru að leika sér með peninga annarra. Lífeyririnn okkar og það á ofurlaunum. Ég skal gefa ykkur mína skilgreiningu á ofurlaunum. En það eru laun sem eru meira en 20% hærri en þingfararkaup. Forstjórarnir segjast þurfa ofurlaunin af því að þeir bera svo mikla ábyrgð. En svo þegar til kastanna kemur þá bera forstjórar enga ábyrgð þegar illa gengur, eins og dæmin sanna, en njóta ávaxtanna þegar vel gengur. Hverslags andskotans rugl er þetta eiginlega. Þegar verið er að tala um ávöxtun á lífeyri sem safnað er á 40 ára starfstíma, þá á meginreglan að vera örugg ávöxtun hvert % af eignunum sem tapast vegur mjög þungt. Sérstaklega á ungt fólk að taka litla áhættu með sinn lífeyrissparnað því að tíminn vinnur með því. Ég tel að það ætti að auka svigrúm fólks til að leggja stærri hluta launa sinna inn á séreignarsparnaðarreikninga, það fé sem færi inn á þessa reikninga væri ekki staðgreiðsluskylt vextirnir af innistæðunni væru ekki taldir fram til fjármagnstekjuskatts. En útborganir af þessum reikningum væru staðgreiðsluskildar eins og um launatekjur væri að ræða. Ég held að þessi tillaga myndi stuðla að auknum sparnaði í þjóðfélaginu, og það er eitthvað svoleiðis sem okkur vantar. Það er rangt hjá mönnum þegar þeir halda því fram að góðæri séu slæm, það eru harðindaárin sem fylgja gjarnan á eftir góðærinu sem reyna á þolrifin í okkur. En ef við notum góðu árin til að safna forða til mögru áranna, þá mun okkur vel farnast. En þarna klikkuðum við Íslendingar á seinasta góðærisskeiði. Við eyddum öllu góðærinu fyrir fram og reyndar meiru til, þannig að þegar harðnaði á dalnum þá áttum við sem þjóð engan forða til að taka af okkur skellinn. Eini forðinn sem við áttum hvert fyrir sig var á bumbunni á okkur, og það má augljóslega sjá að menn eru mis fyrirhyggjusamir.

En aftur að verkalýðsbaráttunni.

Í fullkomnum heimi eru vinnuveitendurnir sanngjarnir og réttsýnir og greiða hverjum og einum sanngjörn laun við hæfi. Veita launþegum hæfileg frí og lífeyrisréttindi, veikindaorlof, fæðingarorlof og svo videre. En þetta eru meðal annars nokkur þeirra réttindi sem verkalýðsfélögin hafa barist fyrir. Þessi réttindi féllu ekki bara af himnum ofan, heldur kostuðu þau blóð, svita, tár og oftar en ekki líkamsmeiðingar. Í fullkomnum heimi væri kanski engin þörf fyrir verkalýðsfélög.
En ef einhver skildi hafa misst af því þá er heimurinn ekki fullkominn og að því komumst við Íslendingar á frekar harkalegan máta 6. október síðastliðinn.
Þeir sem trúðu á samtakamátt fjöldans létu ekki deigan síga og stofnuðu verkalýðsfélög, og á okkar tímum þykja verkalýðsfélög jafn sjálfsögð og jól og páskar, sumar og vetur. Reyndar voru þær úrtöluraddir farnar að heyrast á árunum 2006 og 2007 að það væri ekkert með verkalýðsfélög að gera. Fólk væri miklu betur statt með því að semja bara sjálft um sín kjör við sinn vinnuveitanda. Háskólarnir buðu upp á námskeið í launaviðtölum þannig að allir væru vel undirbúnir fyrir sitt viðtal maður á mann. Það ber ekki mikið á þessum röddum í dag. Sem sýnir okkur hvað hlutirnir eru fljótir að breytast.
En bíðum nú aðeins við. Ekki eru allir menn svo vel staddir að hafa rétt til að starfa í frjálsum Verkalýðsfélögum. Reglulega fáum við fréttir af því að einhversstaðar úti í heimi sé fólk sem er fangelsað eða því misþyrmt eða jafnvel myrt vegna baráttu sinnar fyrir frjálsum verkalýðsfélögum.
En eitt lítið dæmi langar mig til að nefna í þessu sambandi.
Því samkeppnisstofnun Lands nokkurs hefur úrskurðað að bændur á því landi megi ekki hafa með sér stéttarfélag. Já gott fólk, þarlenskir bændur mega ekki hafa með sér stéttarfélag, slíkt heitir samráð og það er sko alveg bannað og liggja gríðarlegar sektir við brotum af því tagi. Hæstvirtur Viðskiptaráðherra landsins hefur meira að segja líst sérstakri velþóknun á úrskurði samkeppnisstofnunar landsins. Nú skildi maður ætla að út um hinn víða heim hefðu menn rekið upp ramakvein, fordæmt aðgerðir hinnar vondu ríkisstofnunar jafnvel hótað að beita hið illa ríki viðskiptaþvíngunum. Gera það útlægt úr samfélagi siðaðra þjóða. En nei ó nei ekki heyrist múkk í nokkrum manni.
Gott fólk þessi lýsing á atburðum er ekki frá Kína eða Norður Kóreu. Ekki frá Víetnam eða frá herforingjastjórninni í Burma. Eða frá neinu því landi né neinu því tímabili í sögunni þar sem við vesturlandabúar teljum að mannréttindamál hafi verið fótum troðin og í frekar slæmum farvegi. Nei þessi saga er frá Íslandi og gerist á níunda ári 21. aldarinnar. Okkar ágæta Samkeppnisstofnun komst sem sagt að því að bændasamtök Íslands væru samtök fyrirtækja og þar mætti því alls ekki ræða um það hvernig væri hægt að bæta kjör félagsmanna. Bændur væru samkvæmt samkeppnislögum, sem sagt ekki einstaklingar, heldur fulltrúar fyrirtækja. Þarna væru samkeppnislög öðrum lögum yfirsterkari svo sem búnaðarlögum. Mér er þessi niðurstaða samkeppnisstofnunar óskiljanleg, er ekki félagafrelsi á Íslandi. Mega ekki allir Íslendingar hafa með sér stéttarfélag. Ég sjálfur er félagi í Bændasamtökum Íslands, og samkvæmt samkeppnislögum hlít ég þar af leiðandi að vera fyrirtæki. Fátt er svo með öllu illt að ekki boði nokkuð gott. Það er reyndar einn kostur við þennan úrskurð samkeppnisstofnunar. Ég er fyrirtæki, fyrirtæki hafa ekki kosningarétt, ég hef ekki kosningarétt. Og þar með er ég leystur undan þeirri kvöð og skildu að kjósa og hafa þannig áhrif á þann sirkus sem kallaður er stjórnmál á Íslandi.
Staðreyndin er sú að sá sirkus hefur sýnt á hverjum degi frá því hrunið mikla varð upplýst þann 6,. Október. Takið eftir ég segi upplýst, því að það vissu allir sem vildu vita í hvað sefndi á Íslandi að minnsta kosti síðustu 18 mánuðina fyrir hrunið. Útrásin var nakin eins og keisarinn í ævintýri H.C Andersen forðum. Munurinn var aðeins sá að ekkert saklaust barn var til á Íslandi sem þorði að segja sannleikann af ótta við að vera fordæmt fyrir heimsku og þröngsýni.
Fyrsta sýningin sem var boðið uppá í sirkusnum við Austurvöll var"neyðarlög innistæðu eigenda" það er þeirra sem áttu peningainnistæður á bankabókum. Allar krónur þessara aðila voru tryggðar með Ríkisábyrgð.Þeir sem áttu aðrar eignir svo sem húsnæði eða voru svo óheppnir að skulda verðtryggt eða gengistryggt. Þeir sitja í súpunni og nánast ekkert hefur enn verið gert fyrir þá.
Meðal sýninga sem hafa verið sýndar í Sirkusnum og hafa gengið gríðarvel eru; hver stal Þjóðarkökunni úr krúsinni í gær.

Númer 1 Geir Haarde

Númer 2 Inga Bogga Solla

Davíð Oddsson, Jón Ásgeir, Baugsmiðlar, Bjöggarnir, Ólafur Ólafs, Finnur Ingólfs, Jón Ásgeir, Davíð Oddsson, Frjálshyggjan, Bláahöndin, Halldór Ásgrímsson, Björgvin G, Árni Johnsen, Össur Skarpi, Bjarni Ármanns, Sigurður Einars, Mikki refur, Bjarnarbófarnir.

Og erum við einhverju nær núna tæpum 7 mánuðum síðar? Nei. Bastían Bæjarfógeti, leikinn af Ólafi þór Gunnarssyni sat lengi vel við autt skrifborð og hreinsaði búninginn sinn pússaði hnappana og lagaði brotin í buxunum og endurraðaði tómu möppunum sem fylgdu með leikmyndinni. Þá kom Soffía frænka leikin af hinni Norsk Frönsku Evu Joly og sagði sitt fussum svei ja fussum svei. Og þá fór nú Bæjarfógetinn að athuga hvort ræningjarnir þrír Kasper sem er leikinn af Björgólfi Thor, Jesper hinn kurteisi sem er leikinn af Bjarna Ármannssyni og Jónatan sí svangi sem er leikinn af Jóni Ásgeiri, hefðu einhverja fjarvistarsönnun. Og hvort það fyndust nokkur sönnunargögn hjá þeim. Þegar Bastían kom að húsi ræningjanna mætti hann ljóninu sem er leikið af Jóhannesi í Bónus. Ljónið öskraði ógurlega enda hafði það ekki gleypt neitt fyrirtæki í marga mánuði og aumingja Basti hljóp grátandi heim.
Það hefur enginn rannsakað enn hvort það var yfirhöfuð nokkur kaka í krúsinni í gær. Okkur var bara sagt að það væri alveg rosalega ógeðslega stór kaka í krúsinni og þjóðin þyrfti ekki nema nokkra mola á ári úr krúsinni til að lifa sannkölluðu kóngalífi. Mig grunar að sannleikurinn sé sá að kakan var aldrei bökuð, hún var bara plat, sýndarveruleiki, Eve online, skrökulygi. Litla gula hænan var höggvin og étin einhverntímann þegar útrásin fagnaði góðu strandhöggi með ærlegu partýi. En þeir mega nú eiga það strákagreyin að þeir sáu eftir því að hafa höggvið hænuna því hún var þrátt fyrir allt seig. Já alveg ólseig undir tönn. En eins og allir vita þá kunni enginn annar en Litla gula hænan að baka, svo eitthvað varð til bragðs að taka. Þannig að strákarnir okkar, útrásarvíkingarnir, fóru og tóku einhver fræ sem þeir fundu í fórum gömlu hænunnar, sáðu þeim og báru vel af áburði á, ekkert lífrænt ræktað kjaftæði hér. Og merkilegt nokk þeir fengu fantagóða uppskeru. Svo möluðu þeir kornið og hrærðu deig og skelltu í skál til að hefa sig. Og það varð engin smá hefing, Deigið fór upp úr skálinni og út um allt land og meira að segja út um allan heim. Strákarnir okkar voru heldur en ekki kátir og ekki minnkaði ánægjan þegar þeir sáu að deigið bakaðist af sólarhitanum einum saman, svo þeir þurftu bara ekkert að gera sjálfir. En þá kom bakslagið. Fræið sem þeir sáðu var skuldafræ og eins og segir í biblíusögunum þá uppsker hver svo sem hann sáir, þá var kornið allt saman skuldakorn og kakan sem tók nú yfir stóran hluta jarðarinnar skuldakaka sem ránfuglar himinsins, svo kallaðir erlendir kröfuhafar,gæða sér á en krúsin okkar er tóm. Það var engin kaka. Bara blekking, elsta trixið í bransanum.
Önnur sýning sem hefur notið mikilla vinsælda er Brókin hans afa. Þetta er ný og endurbætt útgáfa af gömlum þjóðlegum leik sem gengur út á það að einn er hann og hann má bara svara öllum spurningum sem til hans er beint með þessu svari; Brókin hans afa. Í nýju útgáfunni getur svarið hins vegar verið annað en þarf engu að síður alltaf að vera það sama í hverri umferð en það má skipta um svar á milli umferða. Fyrst gekk sýningin "Davíð úr Seðlabankanum" við nokkuð góðar viðtökur. Svo var sett á fjalirnar "Vanhæf Ríkisstjórn" og var þvílík aðsókn að þeirri sýningu að sýnt var úti á torgum mörg kvöld og allar helgar. Síðan í febrúar hefur staðið til að sýna "Sækjum um aðild Evrópusambandinu". Sú sýning hefur hlotið aðeins misjafna dóma meðal leikaranna en þó sýna skoðanakannanir að allt að 40 % þjóðarinnar fýsir hugsanlega að sjá þessa sýningu þegar hún verður sett á svið. En frumsýningardagur hefur ekki enn verið ákveðinn. Og leikritið er ósamið ennþá.
Þessar sýningar eru vissulega ágætis dægradvöl en algjörlega ótækar sem pólitískur umræðugrundvöllur í landinu.
Ein sýning sem ég saknaði í sýningarskránni er sýningin atvinnumál. Nú þegar um 18.000 Íslendingar eru atvinnulausir þá hljóta allir að vera sammála um að það sé gríðarmikilvægur þáttur en menn eru líka alveg jafn sammála um að vera ósammála um hvernig handritið að þeirri sýningu á að vera. Við Þingeyingar höfum unnið að því að koma orkunýtingu á háhitasvæðum héraðsins á dagskrá með ráðum og dáð og vissum ekki betur en að það væri í góðu samráði við Iðnaðarráðuneyti og Iðnaðarráðherra, en svo 15 mínútum í kosningar þá kemur Iðnaðarráðherrann, vígamóður eftir að hafa þröngvað lögum um uppbyggingu stóriðju í næsta nágrenni við sitt kjördæmi, í gegnum þingið í andstöðu við hinn stjórnarflokkinn, og reyndar hluta af sínum eigin flokki líka. Þá kemur ráðherrann sem við héldum að við værum í samstarfi við út úr skápnum og segir allt í plati. Tekinn.
Einn pólitíkus sem náði kosningu í síðustu viku sagði í grein sem hann ritaði í aðdraganda kosninga. "Vindhanapólitík í atvinnumálum er varasöm". Þarna hitti þessi ágæti maður naglann á höfuðið, og reyndar sinn eigin flokksmann í höfuðið svo glymur enn í. Það er afar slæmt þegar menn snúast í atvinnumálum eins og vindhanar á mæni og benda ýmist út eða suður, norður eða niður. Ég hef ekki talið mig sérstakan álverssinna, en eins og fyrrverandi forsætisráðherra sagði; "Maður fer kanski ekki alltaf heim með sætustu stelpuna af ballinu en hinar gera alveg sama gagn". Það er beinlínis rangt að Þingeyingar vilji ekkert annað en álver á Bakka. Það væri að æra óstöðugan að telja allt það "eitthvað annað" upp sem okkur hefur dottið í hug að skoða og kanna á undanförnum árum. Og flest hefur það farið á sama veg, ekkert orðið úr framkvæmdum. En við þurfum að passa okkur á því að lenda ekki í því sama og Reyðfirðingar. Að sitja bara með hendur í skauti og bíða og vona í tvo áratugi eftir álveri, sem kemur svo kannski aldrei. Við þurfum að rækta garðinn okkar og nýta öll þau tækifæri sem við sjáum hvert og eitt okkur sjálfum og samfélaginu til hagsbóta. Þannig undirbúum við jarðveginn, þannig að þegar kemur iðjuver á Bakka eða annarsstaðar í héraði, þá verður það ekki eini hlekkurinn, heldur verður það enn einn hlekkur í sterku Þingeysku atvinnulífi.
Þó að nú sé dimmt yfir og ljóstýran við hinn enda ganganna örlítil og langt, langt í burtu, þá skulum við ekki missa vonina heldur halda ótrauð áfram. Því að allar okkar ferðir hefjast með litlu skrefi og mest öll vegferð okkar í gegnum lífið er í litlum skrefum. Ef við tökum þó ekki sé nema eitt lítið skref í einu, og hjálpum nágrönnum okkar við að taka sín skref. Þá munum við komast sem þjóð út úr þeim hremmingum sem við erum í í dag. Guð gefi okkur öllum góðar stundir.


Hátíðarræða, flutt þann 1. maí 2009 á Húsavík.

Verið velkomin til hátíðar stéttarfélaganna í Þingeyjarsýslum á þessum fallega degi.

Þegar við komum saman hér fyrir ári síðan voru menn glaðir í bragði og framtíðin blasti við þegnum þessa lands.

Við skoruðum hæst í flestum alþjóðlegum könnunum, vorum hamingjusömust allra þjóða, ein ríkasta þjóð veraldar, með eitt besta heilbrigðis- og menntakerfið og það sem athyglisverðast var, samkvæmt sömu alþjóðlegu könnunum vorum við óspilltasta þjóð veraldar, hér þreifst ekki spilling.

Við Íslendingar vorum bognir í baki, hlaðnir alþjóðlegum heiðursmerkjum og forseti vor boðaði menn í röðum á Bessastaði til að veita þeim orður og aðrar viðurkenningar ekki síst fyrir öfluga útrás.

En það voru ekki allir Íslendingar sem sáu fyrir sér þessa glansmynd og vöruðu við henni. Þeir voru miskunna laust kallaðir úrtölumenn. Erlendar greiningadeildir vöruðu einnig við þróun efnahagsmála á Íslandi, sérstaklega danskar, sem töldu Íslendinga standa frammi fyrir erfiðum málum ef ekkert yrði að gert. Það væri óveður í aðsigi.

Þessum boðum var svarað af íslenskum útrásarvíkingum og fjölmiðlum í eigu þeirra. Menn þyrftu ekki að óttast neitt, þetta væri aðeins öfund í frændum okkar. Þeir hefðu reynt að verjast innrás okkar í Danmörku en mistekist.

Nú ættum við helstu verslanir landsins, Sterling flugfélagið, banka, hótel og þá hefðu menn til skoðunar að kaupa Tívolið í Kaupmannahöfn, það er stolt Dana. Auðvitað væru þeir varnarlausir og fullir af öfund með brækurnar niður um sig. Við Íslendingar værum einfaldlega svo klárir.

Sumir þingmenn og ráðherrar á þeim tíma tóku undir með útrásarvíkingunum og sögðu hér allt vera í himnalagi og einn af ráðherrum ríkistjórnarinnar sagði að erlendir aðilar, sem töluðu Ísland niður með þessum hætti, ættu að sækja sér endurmenntun.<br> Síðar varð ráðherrann að biðja viðkomandi aðila afsökunar á ummælum sínum þar sem aðvörunarorðin reyndust því miður rétt.

Það hefur hins vegar staðið á því að aðrir gerendur í málinu bæðust afsökunar, þrátt fyrir háværar kröfur þess efnis frá almenningi í landinu. Þeir sem höfðu varið svimandi há laun sín og kaupauka með þeim orðum að þeir bæru svo mikla ábyrgð könnuðust ekki við að hafa ekki staðið sína vakt.

Þá steig fram litli maðurinn frá Húsavík, Halldór Hákonarson, eða Dóri Hákonar og bauðst fyrstur manna til að taka á sig ábyrgðina fyrir útrásargengið í viðtali sem tekið var við hann í DV. Maðurinn sem framfleytt hefur sér á örorkulífeyri síðustu ár eftir að hafa átt farsælan feril sem verkamaður og sjómaður.

Með þessari yfirlýsingu hefur Dóri væntanlega viljað vekja athygli á siðferðisbresti þessara manna þar sem þeir skynjuðu hann ekki sjálfir. Vissulega er það þannig að blindir menn sjá ekki.

Því miður fór það svo að þjóðarskútan sigldi í strand í byrjun október eftir að hafa verið vélarvana um nokkurn tíma. Búið var að selja allt úr skipinu eða veðsetja, svo skútunni varð ekki bjargað frá strandi. Aðeins skrokkurinn var eftir sem maraði hálfur í kafi í flæðarmálinu. Áhöfnin var flúin af skipinu og komin í felur.

Á flóttanum frá strandstað heyrðist skipstjórinn segja, ekki benda á mig. Aðrir yfirmenn úr áhöfninni tóku undir með skipstjóranum um leið og þeir létu sig hverfa, flestir í einkaþotum úr landi.

Afleiðingarnar létu ekki á sér standa fyrir saklaust fólk, þegna þessa lands sem stritað hafa í svita síns andlits til að hafa í sig og á. Skrúfað var fyrir lánalínur til Íslands. Verðbólgan rauk upp, skuldir heimilanna margfölduðust og atvinnuleysið jókst verulega. Þá vorum við komin á válista hjá flestum peningastofnunum heims og varað var við að eiga viðskipti við Íslendinga.

Við vorum búin að reisa okkur vafasaman minnisvarða. Landið var komið í sóttkví og ekki var laust við að menn skömmuðust sín fyrir að vera Íslendingar á erlendri grundu.

Það var sárt að horfa upp á fólk með söfnunarbauka fyrir utan verslanir Íslendinga í Danmörku að safna peningum handa íslensku þjóðinni. Þjóðarstoltið hafði borið skaða.

Vissulega er það þannig að við megum aldrei láta reiðina ná yfirtökum á okkur eða láta svokallaða kreppu naga okkur innan frá. Þess í stað eigum við að veðja á skynsemina og beisla orkuna sem er í reiðinni okkur til framdráttar.

Það hlýtur hins vegar að vera eðlilegt að fall Íslands sem um þessar mundir er eitt skuldugasta land heims verði rannsakað að fullu og þeir sem bera ábyrgð á því hvernig komið er, gjaldi fyrir það eins og aðrir sem þurfa að sæta dómi gerist þeir brotlegir við lög og reglur.<br> Útigangsmaðurinn sem stal baunadós sér til matar hlaut dóm fyrir það, hann á að sitja við sama borð og aðrir sem gerast brotlegir. Það eiga allir að vera jafnir fyrir dómsvaldinu.

Auðvitað er það þannig að það mun taka tíma að byggja upp nýtt fley en það mun takast með samstilltu átaki þjóðarinnar. Við höfum þekkinguna og efniviðinn og kjark til að byggja upp nýtt og réttlátara þjóðfélag.

Meðan á uppbyggingarstarfinu stendur verðum við að einbeita okkur að því að halda utan um hvert annað því það eiga margir erfitt um þessar mundir.

Það var t.d. gleðilegt að skynja fyrir síðustu jól náungakærleikann eins og hann gerist bestur, skipshafnir færðu velferðarsamtökum ferðasjóði sína, fjölskyldur og fyrirtæki slepptu jólagjöfum og gáfu andvirðið til þeirra sem höfðu mikla þörf fyrir aðstoð.

Ég fann fyrir þessum hlýju straumum hér á Húsavík fyrir jólin. Það voru margir sem þurftu á hjálp að halda í sveitarfélaginu Norðurþingi. Mér telst til að um 70 til 80 einstaklingar eða fjölskyldur hafi fengið glaðning í formi matargjafa eða peningagjafa til framfærslu í desember frá velferðarsamtökum og fyrirtækjum á svæðinu. Ég á mér þá von að þessi staða verði önnur og betri um næstu áramót.

Þá efast ég ekki um að eftir að við höfum gengið í gegnum þá erfiðleika sem við stöndum frammi fyrir í dag byggist upp betra Ísland með meiri jöfnuði og félagshyggju í stað þeirrar nýfrjálshyggju sem tröllriðið hefur þjóðfélaginu.

Það verður aldrei liðið aftur að þegnarnir borgi brúsann til þess að elítan geti lifað í vellystingum. Svo ekki sé talað um alla starfslokasamningana þar sem menn hafa fengið hundriðir milljóna á sama tíma og skera hefur þurft niður í velferðarþjónustunni á Íslandi. Vonandi upplifum við aldrei aftur þessa tíma.

Kæru félagar!

Alþingiskosningar eru ný afstaðnar og kjósendur hafa valið sér 63 þingmenn til settu á Alþingi Íslendinga. Eðlilega eru menn misjafnalega sáttir með niðurstöður kosninganna. Hins vegar verðum við að vonast til þess, sama hvar við stöndum í pólitík, að nýrri ríkistjórn takist að snúa við þeirri óheillaþróun sem skapaðist með hruni efnahagslífsins í október.

Það er barnaskapur að halda því fram að auðvelt verði fyrir stjórnvöld að snúa þessari þróun við til betri vegar á nokkrum mánuðum. Það mun taka tíma að byggja upp nýtt Ísland eftir hrunið. Það er hins vegar ábyrgðarhluti að horfa á ástandið versna án þess að grípið sé til viðeigandi aðgerða, aðgerða sem byggja á jöfnuði og félagshyggju. Ég treysti þeirri ríkistjórn, hver sem hún verður, til að fylgja þessum markmiðum eftir.

Ég vara hins vegar við einhverjum óhugsuðum skyndilausnum. Það á að vera forgangsverkefni að koma bankakerfinu í viðunandi horf svo hjól atvinnulífsins geti farið að snúast aftur með eðlilegum hætti. Þá þarf þegar í stað að grípa til aðgerða til að laga stöðu heimilanna í landinu sem mörg hver standa mjög illa. Um þessar grunneiningar í íslensku samfélagi þarf að standa sérstakan vörð.

Staðreyndir sýna að norræn samfélög sem byggja á velferðarhugsjón skapa íbúum sínum mesta almenna velferð og lífsgæði meðal þjóða heims. Samfélög sem byggja á öflugu og virku velferðarkerfi, góðri menntun fyrir alla, jöfnuði og jafnrétti og traustum réttindum launafólks er sá grunnur sem byggja þarf á til að takast á við framtíðina.

Þá er ljóst að verkalýðshreyfingin mun sporna gegn því að efnahagsþrengingarnar auki á ójöfnuð, félagslega einangrun og takmarki réttindi launafólks á vinnumarkaði.

Hins vegar verð ég að viðurkenna að ég skil ekki alveg umræðuna um inngöngu Íslands í Evrópusambandið á sama tíma og við erum með allt niður um okkur og höfum mörg verk að vinna. Ég tel umræðuna vera á lágu plani og tel því ekki tímabært að sækja um inngöngu.

Það er engin syndaaflausn fólgin í því að ganga í Evrópusambandið miðað við okkar stöðu í dag. Við höfum verið á fjárfestingarfylliríi síðustu ár og erum ekki í neinni samningsstöðu til að fara í viðræður við Evrópusambandið um aðild að sambandinu. Fyrst þurfum við að láta renna af okkur, fara í meðferð og ná jafnvægi svo við höfum einhverja samningsstöðu. Ekki er ólíklegt að þetta verði eitt mesta hitamálið í íslenskri pólitík á næstu árum.

Hugsanlega er það leið til sátta meðal þjóðarinnar eftir að við höfum náð jafnvægi í ríkisfjármálum að menn hefji viðræður við Evrópusambandið um hugsanlega aðild. Kalli fram sáttmála sem síðan verði lagður í dóm kjósenda þannig að menn geti tekið lýðræðislega afstöðu til málsins. Fyrr getum við það ekki.

Það er ekki þannig að við verðum alltaf sólarmegin í lífinu með því að ganga í Evrópusambandið. Í því sambandi bendi ég á að um þessar mundir eru miklir erfiðleikar á Spáni og um 17% atvinnuleysi þrátt fyrir að landið sé innan Evrópusambandsins. Spánverjar sjá fram á erfiða tíma líkt og mörg önnur Evrópulönd.

Á sama tíma stendur ein ríkasta þjóð veraldar, Noregur, utan sambandsins þar sem þeir telja hag sínum best borgið með því. Þannig haldi þeir sínu sjálfstæði í stað þess að taka við boðum og bönnum frá Brussel. Norðmenn vilja hafa Íslendinga með sér í liði, þjóð sem þekkir sjálfstæðisbaráttu og lýðræði.

Að lokum þetta:

Við Þingeyingar höfum lengi verið framsýnir í atvinnumálum og menningu. Við stofnuðum t.d. fyrsta kaupfélagið á sínum tíma og fórum að flytja inn vörur. Þar á meðal bókmenntir og fljótlega urðu Þingeyingar betur lesnir og fróðari um flesta hluti en aðrir Íslendingar. Jákvæð öfund skapaðist hjá öðrum landsmönnum í garð Þingeyinga sem fóru að tala um að þeir væru fullir af lofti og montnari en aðrir.

Þessi stimpill hefur fylgt okkur frá þeim tíma sem er hið besta mál enda eigum við að standa undir því að vera fremstir meðal jafningja. Ég legg áherslu á að við höldum þessum eiginleika í okkur áfram, það er að skapa og hafa áhrif á allt það sem getur bætt búsetuskilyrði í Þingeyjarsýslum og fjölgað þar með fólk.

Forsendan fyrir betri byggð er ekki síst öflugt atvinnulíf. Við höfum lengi verið með mörg járn í eldinum hvað það varðar og verið með allar klær úti til að handsama fjölbreytt atvinnutækifæri. Um þessar mundir er t.d. til skoðunar að reisa álver á Bakka við Húsavík sem nýti orku frá háhitasvæðum í næsta nágrenni við Húsavík.

Fyrirtækið Alcoa hefur marg líst því yfir að vilji þeirra standi til þess að reisa álver á Bakka en efnahagskreppan hefur tafið fyrir framgangi verkefnisins. Þá verður að segjast eins og er, að stjórnvöld síðustu ára hafa ekki unnið með okkur að heilindum í þessu máli. Það var t.d. sorglegt að horfa upp á iðnaðarráðherra, korter í kosningar, afneita álverinu í sjónvarpsþætti. Maðurinn sem margsinnis hefur sagt áður að hann styðji uppbygginguna á Bakka. Er ástæða til að bera virðingu fyrir stjórnmálamönnum sem haga sér með þessum hætti, ég segi Nei.

Þessi yfirlýsing er ekki bara alvarleg fyrir mannorð ráðherrans heldur okkur hér á Húsavík og aðra samstarfsaðila sem sett hafa ómælda fjármuni í verkefnið ekki síst vegna hvatningar frá stjórnvöldum og ráðherra iðnaðarmála. Við hljótum því að spyrja! Hver er ábyrgð stjórnvalda komi til þess að næsta ríkistjórn taki verkefnið út af borðinu eða fresti því enn frekar?

Það er alveg ljóst að fullkomið traust verður að ríkja milli samstarfsaðila í þessu mikilvæga máli svo það geti orðið að veruleika.

Það er orðið íslenskt náttúrulögmál, að ef álver er byggt á suðvestur horninu, þá er það hið besta mál. Sérstaklega mannvænt sem veitir örugga og góða atvinnu, umhverfisvænt og styrkir afkomu þjóðarinnar. Detti hins vegar einhverjum í hug að staðsetja slíka starfsemi á landsbyggðinni þá gilda allt önnur viðhorf og rök.

Þá rísa fjölmargir höfuðborgarbúar upp til kröftugra mótmæla og fá skyndilega útrás fyrir einstaka umhyggju sina fyrir umhverfi og náttúru. Þá er eitthvað allt annað betra fyrir landsbyggðarfólk.

Þrátt fyrir ákveðið mótlæti í þessu máli eigum við að halda áfram okkar striki í uppbyggingu á svæðinu og horfa í allar áttir eftir frekari atvinnutækifærum. Við eigum ekki bara að horfa á álver heldur alla þá möguleika sem við sjáum í umhverfinu. Örugg vinna er forsendan fyrir velferð á hverjum stað.

Við skulum því bretta upp ermar, spýta í lófana og takast á við framtíðina með bjartsýnina að vopni því öll él styttir upp um síðir.
 
Aðalsteinn Árrni Baldursson.






Fulltrúar Þingeyskra sauðfjárbænda á aðalfundi félags sauðfjarbænda nú nýlega í Reykjavík.
Ketill Tryggvason Hallgilsstöðum og Arnór Erlingsson Þverá 2. Ragnar Þorsteinsson Sýrnesi tók myndina og sendi inn til birtingar. Ragnar var 3 fulltrúi Þingeyinga á fundinum.

Hér má nálgast allar upplýsingar um fundinn: http://www.saudfe.is/saudfe/content/view/599/34/

Einnig hér:  http://www.saudfe.is/saudfe/content/view/594/34/    




 

Vantar upplýsingar frá lesendum um mynd.
Myndin er teikning af Birni Jónssyni bónda í Lundi Fnjóskadal. 1808 til 1845
Hann var fæddur 1778 í Veisu í Fnjóskadal.
Mjög þekktur maður, bróðir Kristjáns á Illugastöðum í Fnjóskadal, sem flestir Þingeyingar eru út af !
Þeir bræður voru kallaðir Fnjóskadals-bræður.
Myndin er í Ættum Þingeyinga III. bindi, bls.203
Upplýsingarnar; sem mig vantar, er vegna bókar sem fyrirhugað er að gefa út.
Spurning er, hver á myndina af þessari teikningu í fyrsta lagi, og svo hver teiknaði ?

Jón Aðalsteinn Netfang:  jonaherm@internet.is  




Hallgrímur Óli Guðmundsson sendi ritstjóra 3 efstu myndirnar. Þær eru teknar 21/2 2009.

Dettifoss. Mynd Hallgrímur Óli Guðmundsson.


Selfoss. Mynd Hallgrímur Óli Guðmundsson.


Hafargilsfoss. Mynd Hallgrímur Óli Guðmundsson.


Goðafoss
                                           

Aldeyjarfoss 1912. Á myndinni eru:Páll Stóruvöllum, Jón Karlsson Mýri, Arinbjörn Bardal og kona hans. Aðalbjörg Arinbjarnardóttir tók myndina.

Eldra efni.

Áburðarverðskrá Búvís 2009

Þorrablótsnefndarvísur

Ágætu lesendur

Ágætu sveitungar

Útrás í Reykjadal. Björn Guðmundsson